Манай улс 2019 оны гэхэд Евро-5 стандарттай түлшний хэрэглээг 50 хувьд хүргэх зорилт тавиад байгаа. Гэхдээ шатахууны үнэ сар, өдрөөр нэмэгдэж байгаа энэ үед Евро-3-аас Евро-5 руу шилжих боломж хэр байгаа талаар Уул уурхайн яамны түлшний бодлогын газрын дарга Ч.Чулуунбаттай ярилцлаа.

-Манай улсын нэг жилийн шатахууны хэрэглээ хэд байдаг вэ. Үүнээс сайн чанарын буюу Евро-5 шатахууны хэрэглээ хэр байгаа вэ?

-2015 оны арваннэгдүгээр сард Онцгой албан татварын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулж нэгж бүтээгдэхүүнд ногдож байгаа онцгой албан татварын үнийг шатахуунд 400 мянга, дизель түлшинд 520 мянган төгрөг болгосноос хойш Монгол Улсад импортолж байгаа газрын тосны завсрын бүтээгдэхүүнүүд буюу онцгой албан татвар төлдөггүй бүтээгдэхүүний импортын хэмжээ нэмэгдсэн. Онцгой албан татвар бага тогтоосон болон олон жил шатахууны үнийг хүчээр барих гэж оролдсоны сөрөг үр дагавар нь “хуурамч шатахуун” орж ирэх болсон. Энэ оны эхний найман сарын байдлаар Монгол Улс нэг сая гаруй тонн газрын тосны бүтээгдэхүүн импортолсон байна. Үүний 100 гаруй мянган тонн нь онцгой албан татвар төлдөггүй газрын тосны завсрын болон бэлэн бүтээгдэхүүн байгаа юм. Тиймээс эдгээр бүтээгдэхүүнд онцгой албан татвар ногдуулах хэрэгтэй учраас өнгөрсөн оны аравхоёрдугаар сард Сангийн яам руу Онцгой албан татварын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг хүргүүлсэн. Одоогийн хуулиар зөвхөн авто бензиний октаны тооноос хамаараад албан татвар авахаар тусгасан. Харин хуулийн төсөлд дизель түлш, онгоцны түлш зэрэг бэлэн бүтээгдэхүүн, газрын тосны завсрын бүтээгдэхүүнийг татвартай болгохоор тусгасан. Үүнээс гадна оруулж ирж байгаа шатахуун, дизелийн түлшийг экологийн ангиллаас нь хамаараад Евро-5  болон түүнээс дээш экологийн ангилалтай дүйцэхүйц шатахууны татварын хэмжээг өөрөөр тогтоох саналыг оруулсан. Учир нь авто бензинийн боловсруулалтын төвшнөөс хамаараад Евро-5 Евро-2,3-аас тонн тутамдаа 60 ам.доллараар үнэтэй байдаг бол дизель түлш 25 ам.доллараар үнэтэй байдаг. Энэ нь хэрэглэгчид дээр ирэхээр 60-130 төгрөгийн зөрүү гардаг. Тиймээс иргэд -Евро-5-аас доош ангилалтай шатахууныг худалдаж авах нь түгээмэл байгаа. Өнгөрсөн оны байдлаар Евро-5 стандартын шатахууны хэрэглээ найман хувь хүрэхгүй байна. Үүнийг 2019 онд 50 хувьд хүргэнэ гэж агаарын бохирдлыг бууруулах хөтөлбөрт тусгасан. Татварын зохицуулалт хийгээд бодлогын арга хэмжээ авчихвал хэрэглээ өснө.