Монгол Улс сүүлийн 10 жилд 6.5 сая тонн нүүрс хулгайд алдсан гэдгийг Монгол, Хятадын гаалийн байгууллагаас УИХ-ын хянан шалгах түр хороонд мэдүүлжээ. Энэ нь өнөөгийн ханшаар тооцвол 6.5 тэрбум ам.доллар буюу 40 их наяд төгрөг дөхнө. Гэхдээ энэ нь зөвхөн бүртгэлийн зөрүүнээс гарсан тоо бөгөөд бүртгэлгүйгээр хэдэн саяыг гаргасныг тооцох боломжгүй гэнэ. 

Хоёр улсын гаалийн байгууллагын бүртгэлээр ганц нүүрс ч биш алтнаас бусад бүх уул уурхайн бүтээгдэхүүний ангилал, тээвэр, жингийн зөрүүнээс “хулгай хийдэг” нь тогтоогдож байгаа аж. Энэ том хулгайг жирийн иргэн, ганц хүн хийхгүй нь мэдээж. Нэг үгээр хэлбэл, нүүрсний хулгай хийдэг халаасын цаана нэр бүхий улс төрийн болон бизнесийн бүлэглэл бий.

Өнгөрсөн хугацаанд нүүрсний экспорттой холбоотойгоор дөрвөн удаагийн шалгалт хийжээ. 2017 оноос хойш гаргасан нүүрсний экспортод хийсэн шалгалтын дүнгээр 22664 машины зөрүү гарсан байна. Нэг үгээр хэлбэл, манай улсын гаалийн мэдээ БНХАУ-ын гаалийн мэдээлэл жил бүхэн зөрдөг байна. Шалгалт бүрийн дараа хэн хулгай хийснийг илрүүлэхээр хэрэг бүртгэлт нээдэг ч замын дунд хэрэг хаагдана, удааширна, ингэж замхарсаар өдийг хүрчээ. Одоо харин Л.Оюун-Эрдэнийн Засгийн газар нүүрсний хулгайтай хатуу тэмцэхээр нийгмийн анхаарлыг тийш чиглүүлж буй. 

Зарим эх сурвалжийн мэдээлж байгаагаар, үнэхээр нүүрсний хулгайг таслан зогсоох бол цаад учиг, бүлэглэл нь Засгийн газрыг ч унагаж мэднэ гэв. Цаашлаад нүүрсний хулгайд Засгийн газрын таван гишүүн нэр холбогдсон гэх юм. Хэрвээ хуулийн байгууллага болон УИХ-ын нүүрсний хулгайг шалгах түр хороо үүнийг нотолж чадвал Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ нүүрсний хулгайтай холбоотой сайд нартайгаа хариуцлага тооцох асуудал зүй ёсоор яригдана. Нөгөө талд, ЗГХЭГ-ын дарга Д.Амарбаясгалан  нүүрсний хулгай цаана хүчтэй бүлэглэл бий учир Ерөнхий сайд болон Засгийн газарт дайралтууд ирнэ гэдгийг эртнээс анхааруулаад буй. Магадгүй, танхим доторх зарим сайд нь нүүрсний хулгайтай холбоотой гэдгийг Ерөнхий сайд эртнээс мэдэж, бэлтгэл хангаж байхыг ч үгүйсгэхгүй юм.