АНУ-ын ерөнхийлөгч Дональд Трамп, БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин нар төрийн айлчлалын хоёр дахь өдрийн уулзалтаа баасан гарагт үргэлжлүүлэхээр болжээ. Тансаг ёслол, бизнесийн хэлэлцээрүүдээр өрнөсөн энэхүү айлчлалын үеэр Ши Жиньпин Тайванийн асуудлыг хэт дэвэргэвэл АНУ-Хятадын харилцаа “маш аюултай нөхцөл байдалд” хүрч болзошгүйг хатуу анхааруулсан юм.
Трамп 2017 онд анхны бүрэн эрхийн хугацаандаа БНХАУ-д айлчилснаас хойш АНУ-ын ерөнхийлөгчийн хувиар тус улсад айлчилж буй анхны тохиолдол болж байна. АНУ-ын стратеги болон эдийн засгийн гол өрсөлдөгч болох Хятадад хийж буй энэ айлчлалаас тэрбээр завсрын сонгуулийн өмнө буурсан нэр хүндээ сэргээх бодит үр дүн хүлээж байгаа аж.
“Хятадтай харилцах харилцаа маань урьд өмнөхөөсөө илүү хүчтэй, илүү сайн болно гэж найдаж байна” хэмээн Трамп баасан гарагийн өглөө өөрийн Truth Social платформд бичжээ.
Энэ удаагийн дээд хэмжээний уулзалтын гол зорилго нь өнгөрсөн аравдугаар сард байгуулсан худалдааны түр эвлэрлийг хадгалах явдал байв. Тухайн үед Трамп Хятадын бараанд ногдуулсан гурван оронтой тарифуудаа түдгэлзүүлж, харин Ши Жиньпин дэлхий дахины газрын ховор элементийн нийлүүлэлтийг хязгаарлах алхмаасаа ухарсан юм.
Мөн Трамп Хятадыг Ираныг Вашингтонтой хэлэлцээр байгуулахад ятгаж, америк сонгогчдын дунд нэр хүндгүй байгаа дайныг зогсооход нөлөөлөхийг хүсэж байгаа гэж ажиглагчид үзэж байна.
Пүрэв гарагийн хэлэлцээний дараа Цагаан ордноос гаргасан товч мэдээлэлд, Ираны ойролцоох Ормузын хоолойг дахин бүрэн нээх хүсэлтэй байгаагаа хоёр удирдагч хуваалцсан гэж дурдсан байна. Дэлхийн нефть болон шингэрүүлсэн байгалийн хийн нийлүүлэлтийн тавны нэг нь энэ хоолойгоор дамждаг. Мөн Ши Жиньпин Хятадын Ойрх Дорнодын нийлүүлэлтээс хараат байдлыг бууруулахын тулд АНУ-ын нефть худалдан авах сонирхолтой байгаагаа илэрхийлсэн аж.
Мөн Трамп Хятад улс Boeing компанийн 200 зорчигч тээврийн онгоц худалдан авахаар тохиролцсон гэж мэдэгдсэн байна. Энэ нь бараг 10 жилийн дараах Хятадын анхны америк үйлдвэрлэлийн зорчигч онгоцны захиалга болж байгаа аж. Гэвч энэ тоо зах зээлийн хүлээлтээс хавьгүй бага байв. Өмнө нь хэвлэлүүд Boeing Хятадад 500 ба түүнээс дээш онгоц худалдах хэлэлцээрт ойртсон гэж мэдээлж байсан бөгөөд Трампын мэдэгдлийн дараа компанийн хувьцааны ханш 4 хувиас илүү унажээ.
ТАЙВАНИЙН ТАЛААРХ ХАТУУ АНХААРУУЛГА
Бээжин ардчилсан засаглалтай Тайванийг өөрийн нутаг дэвсгэр гэж үздэг бөгөөд Ши Жиньпиний Тайванийн талаар хэлсэн үгс нь найрсаг, тайван уур амьсгалтай өрнөсөн уулзалтын үеийн хамгийн хатуу анхааруулгуудын нэг болсон байна.
Ши Жиньпин Тайванийн асуудлаас болж АНУ-тай зөрчилдөөн, бүр зэвсэгт мөргөлдөөн ч үүсэж болзошгүйг анхааруулсан юм. Хятадын Гадаад хэргийн яамны мэдээлснээр, энэ мэдэгдэл хоёр цаг гаруй үргэлжилсэн хаалттай уулзалтын үеэр хийгджээ. Хятадын эргээс ердөө 80 км-ийн зайд орших Тайвань нь АНУ-Хятадын харилцааны хамгийн эмзэг асуудлуудын нэг байсаар ирсэн. Бээжин арлыг хяналтдаа авахын тулд цэргийн хүч хэрэглэхийг үгүйсгэдэггүй бол АНУ Тайпейд өөрийгөө хамгаалах боломж олгох үүргийг хуулиар хүлээдэг.
Энэхүү мэдэгдлийн дараа АНУ-ын төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио Тайванийн талаарх АНУ-ын байр суурь өөрчлөгдөөгүй гэж мэдэгдсэн байна. Тэрээр NBC News сувагт өгсөн ярилцлагадаа “Тэд энэ асуудлыг үргэлж хөнддөг. Бид ч өөрсдийн байр суурийг тодорхой илэрхийлээд дараагийн сэдэв рүү ордог” гэжээ.
Трамп пүрэв гарагийн өглөө Тяньаньмэний талбайн баруун талд байрлах Мао Зэдуны үеийн сүрлэг барилга болох Ардын их хурлын танхимд хүрэлцэн ирж, ёслолын ажиллагаанд оролцсоны дараа Ши Жиньпинтэй нүүр тулсан хэлэлцээ хийжээ.
Нээлтийн үг хэлэхдээ Ши Жиньпин 2026 онд АНУ тусгаар тогтносны 250 жилийн ой тохионо гэдгийг дурдаад, Хятад-АНУ-ын харилцааны тогтвортой байдал дэлхий дахинд чухал ач холбогдолтой гэж онцолсон байна. Төрийн хүндэтгэлийн зоогийн үеэр Ши Жиньпин Хятад-АНУ-ын харилцааг “дэлхийн хамгийн чухал харилцаа” гэж тодорхойлоод “Бид энэ харилцааг зөв авч явах ёстой, хэзээ ч сүйтгэж болохгүй” гэж хэлжээ.
