Засгийн газраас стратегийн болон үүсмэл ордын төрийн эзэмшлийн хувь, хэмжээг тодорхойлох, түүнийг хэрхэн эзэмших, хэрэгжүүлэх асуудлаар урьдчилан тохирч, “Ачит Ихт”, “Энержи ресурс”, “Хангад Эксплорейшн”, “Өсөх зоос” ХХК-тай өнөөдөр хэлэлцээрт гарын үсэг зурсан билээ. Энэ талаар М-Си-Эс группийн Захирлуудын зөвлөлийн дарга Ж.Оджаргалаас тодрууллаа.

Тэрээр "Үндсэн хуульд заасан байгалийн баялгийн өгөөжийн дийлэнх нь буюу 50+1 хувийг Монголын ард иргэдэд тэгш хүртээмжтэй хувааж өгөх үндсэн санааг дэмжиж байгаа. Үндэсний уул уурхайн компаниуд Үндсэн хуульд заасан байгалийн хэвлийн баялгийн өгөөжийн дийлэнх хувь ард иргэдэд очих ёстой гэсэн санааг дэмжиж байгаа. Засгийн газрын талаас өгөөжийг 60 хувь болгомоор байна гэх саналыг бид хүлээн зөвшөөрч, гарын үсэг зурсан.

Баялгийн сан арвижиж байж Үндсэн хуулийн заалт биелнэ, ард иргэдэд байгалийн баялгийн өгөөж ахиухан очно. Энэ утгаараа 2008 онд Тавантолгой стратегийн орд учраас 96 хувиа төрд өгч байлаа. Үлдсэн дөрвөн хувь буюу Ухаа худагийн орд дээр хөрөнгө оруулалт хийгээд өнөөдрийг хүртэл 3.2 их наяд төгрөг улсын төсөвт төлсөн. Хэдий өнөөдрийг хүртэл хөрөнгө оруулагчдад ашиг ногдоогүй явж байгаа ч төр засгийн Баялгийн санг арвижуулах бодлогыг дэмжиж, хүлээн зөвшөөрч байгаа.

Нүүрсний үнэ өсөөд байвал төрд нэмж төлбөр өгнө. Жил бүр АМНАТ төлдөг. Энэ бол байгалийн хэвлийн баялгийг ашиласныхаа төлөө төрд төлдөг татвар. Үүнийг ахиулан төлж, түүнийгээ Баялгийн сангаар дамжуулж Хуримтлалын санд төвлөрөөд уул уурхайн баялгийн өгөөжийг ард иргэдэд илүү хүртээмжтэй олгох шаардлага тавьж байгаа. Өөрөөр хэлбэл, нүүрсний үнэ 2023, 2024 он шиг өсөлттэй байвал бид илүү АМНАТ төлнө.

Уул уурхайгаас орж буй бүх өгөөжийн 60 хувь нь төрд очих ёстой гэдэг томьёолол гарч байгаа. Үйл ажиллагаа явуулахаар бүх төрлийн татвар төлж байна. Бидний төлсөн бүх төрлийн татвар улсын төсөвт нийлж орж байгааг нийт утгаараа өгөөж юм. Энэ бол Ораногийн гэрээний зарчмаар явна. Тэр бүх өгөөж улсын төсөвт ороод түүнээс 60 хувь нь төрд очих ёстой. 60 хувь хүрэхгүй бол нэмж төлдөг тохиролцоо хийж байгаа.

Өнгөрсөн найман сараас хойш ажлын хэсэг байгуулагдаад уул уурхайн компаниудтай олон удаагийн хэлэлцээр хийгээд, харилцан зөвшилцсөн. Томоохон татвар төлөгчид ахиухан экспорт хийж байж тэтгэвэр, тэтгэмж нэмэгддэг дүрэмтэй. Уул уурхайг тойрсон улстөрждөг хэрүүлд эцсийн цэгийг тавъя бодсон. Тэр ч утгаараа манлайлж байна, хэдийгээр бид төрд 96 хувийг өгсөн ч өнгөрсөн түүхээс их сургамж авлаа. Улстөржих тусам бүтээн байгуулалт, хийх ажлууд нь хойшилж байна. Тиймээс хэрүүл тойрч улстөржих бус, хийж бүтээж л улс орныхоо хөгжлийг урагшуулъя гэдэг зарчмаар асуудалд хандаж, хэлэлцээрийг дэмжиж байна.

Баялгийн сангийн хуулийг эргэж харах хэрэгтэй бөгөөд татвараар өгч байгаа мөнгөнөөс тодорхой хэмжээг иргэдэд өгөх хэрэгтэй гэж хэлэлцээр хийж байгаа. Монголын нэг хүнд ногдох дотоодын нийт бүтээгдэхүүн 7 мянган ам.доллар гаруй байгаа" гэлээ.