Багш, эмч нарын цалин нэмэгдсэн гэх мэдээлэл бодит байдалд нийцэхгүй, Засгийн газар олон нийтийг төөрөгдүүлсэн мэдээлэл өгч байгаа талаар Ардчилсан намаас мэдээллээ. Өнөөдөр АН-ын ээлжит 4:11 мэдээллийн цаг болж УИХ дахь АН-ын бүлгийн гишүүд болон АН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Д.Амарбаясгалан нар оролцож мэдээлэл өгөв.
Тэд багш нарын цалин, нийгмийн баталгаатай холбоотой асуудлыг хөндөж, бодлогын түвшинд бодитой шийдэл хэрэгтэй байгааг онцлов. Багш нарын цалин нэрлэсэн дүнгээр өссөн мэт харагдавч инфляцын өсөлтийг гүйцэхгүй байгаа нь бодит орлогыг бууруулжээ. Түүнчлэн боловсролын салбарын үр ашиггүй бүтэц, санхүүжилтийн оновчгүй хуваарилалт нь багш нарын хөдөлмөрийн үнэлгээг бууруулж байгааг эдийн засгийн тоо баримтад тулгуурлан танилцуулсан юм.
УИХ-ын гишүүн Г.Ганбаатар: Би Мандалговь, Сайншанд зэрэг аймгуудад ажиллаад ирлээ. Хөдөө орон нутагт УИХ-аас баталсан бодлого, шийдвэр, хууль тогтоомжийн хэрэгжилт үнэхээр хангалтгүй байна. Цаасан дээр батлагдсан шийдвэрүүд бодит амьдрал дээр хэрэгжихгүй байгаа нь тодорхой харагдсан. УИХ өнгөрсөн онд 2026 оны улсын төсвийг батлахдаа багш нарын цалинг 50 хувиар, өөрөөр хэлбэл 724 мянган төгрөгөөр нэмэхээр тусгасан. Ингэхдээ арваннэгдүгээр сарын 1-нээс эхлэн эхний ээлжид 25 хувиар нэмэгдүүлж, багш нарын цалинг нийтдээ 2 сая 800 мянган төгрөгт хүргэхээр тооцож, үүний эх үүсвэрт 518.5 тэрбум төгрөгийг баталсан.
Мөн эмнэлгийн ажилтнуудын цалинг 15 хувиар нэмэгдүүлэхээр 190 тэрбум төгрөгийг төсөвт тусгасан. Гэтэл бодит байдал дээр эдгээр нэмэгдэл огт хэрэгжээгүй байна. Багш нарын цалин нэмэгдсэн мэтээр олон нийтэд мэдээлсэн ч бүх төрлийн нэмэгдлийг нь хасч цалин нэмсэн нэрийдлээр багш нарыг хуурсан байна. Үнэндээ багш нарын гар дээрээ авч буй цалин дунджаар ердөө 177 мянган төгрөгөөр л нэмэгдсэн байна. Шинэ залуу багш нарын цалин тодорхой хэмжээнд нэмэгдсэн ч 35-аас дээш жил ажилласан туршлагатай багш нарын цалин харин ч буурсан талаар багш нар хэлсэн. Энэ бол бодлогын ноцтой алдаа бөгөөд бодит нөхцөл байдалтай нийцэхгүй шийдвэр гарсны тод жишээ гэж харж байна.
УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяа: 2026 оныг “Боловсролыг дэмжих жил” гэж зарласан атлаа өнөөдөр боловсролын салбарын багш, ажилтнууд цалин хөлс, нийгмийн баталгаандаа сэтгэл дундуур байна. Тэднийг ийнхүү бухимдуулах болсон гол шалтгаан нь Боловсролын сайд П.Наранбаярын хийсэн үйлдэлтэй шууд холбоотой гэж үзэж байна. Анх багш нарын дундаж цалин 1 сая 484 мянган төгрөг байсан. Үүнийг 2 сая 226 мянган төгрөг болгож нэмэгдүүлсэн гэж олон нийтэд зарласан. Гэтэл бодит байдал дээр багш нарын хэлж байгаагаар гар дээрээ авч буй цалин нь ердөө 177 мянган төгрөгөөр л нэмэгджээ. Үүнийг залилан гэж хэлж болно. Цалинг 50 хувиар нэмсэн гэж зарласны дараа бараа, бүтээгдэхүүний үнэ хүртэл дагаад өссөн.
Боловсролын сайд боловсролын салбарыг бүхэлд нь хямралд орууллаа. Хувьсах зардлыг нь шинэчлээгүй байж, дураараа цалин нэмсэн шийдвэр гаргасан. Үүний улмаас төсвийн хэрэгжилт хүртэл саатаад, багш нарын цалин тогтмол хугацаандаа бүрэн орж ирэхгүй, байнга дутуу олгогдож байна. Тиймээс багш нар маш их гомдол, бухимдалтай байгаа юм. Энэ байдал нь боловсролын системийг хямралд оруулж, эцсийн дүндээ хүүхдийн сурч боловсрох эрхийг ноцтой зөрчиж байна. Иймд Ерөнхий сайд Г.Занданшатарт Боловсролын сайд П.Наранбаярыг огцруулах саналыг албан ёсоор хүргүүлсэн.
Боловсролын салбарын төсөв сүүлийн 10 жилийн хугацаанд 3.5 дахин, өөрөөр хэлбэл 350 хувиар өссөн байна. Гэсэн хэдий ч энэ хугацаанд багш нарын бодит цалин төдийлөн нэмэгдээгүй бөгөөд жишээлбэл 100 төгрөг авч байсан бол өнөөдөр дөнгөж 150 төгрөг авдаг болсон түвшинд л өсжээ. Энэ нь төсвийн өсөлт багш нарын бодит орлого, салбарын чанарт бодитоор нөлөөлж чадаагүйг харуулж байгаа бөгөөд боловсролын салбар бүхэлдээ хямралын байдалд орсныг илтгэж байна. Улмаар цаашид боловсролын салбарын санхүүжилтийн тогтолцоог үр ашиг, гүйцэтгэлд суурилсан байдлаар шинэчлэх, төсвийн зарцуулалтыг бодит үр дүнтэй уялдуулах шаардлагатай байгааг онцолсон юм.
