Улсын хэмжээнд 2025 онд хорт хавдрын 8169 шинэ тохиолдол бүртгэгдсэний 40 орчим хувь нь эрт үедээ илэрчээ.
Өнгөрсөн онд бүртгэгдсэн хавдрын тохиолдол нь 2024 оныхоос 154-өөс нэмэгдсэн үзүүлэлт аж. Элэг, ходоод, уушги, гуурсан хоолой, умайн хүзүү, бүдүүн, шулуун гэдэсний хорт хавдар нь нийт өвчлөлийн 62.3 хувийг эзэлж байна. Энэхүү өвчний улмаас өнгөрсөн онд 4774 хүн нас барсан. 2025 оны жилийн эцсийн байдлаар хорт хавдар гэсэн оноштой 32979 хүн амьдарч байгаагийн 41 хувь нь тав ба түүнээс дээш жил амьдарч байна хэмээн “Хорт хавдрын эсрэг анхаарал хандуулах дэлхийн өдөр”-т зориулсан өдөрлөгийн үеэр ХСҮТ-өөс мэдээллээ.
Тэгвэл хорт хавдар эрт үедээ илрэх тохиолдол өссөн нь нь илрүүлэг, оношилгооны чанар хүртээмж сайжирч, иргэдийн эрүүл мэндийн боловсрол дээшилсэнтэй холбоотой гэж салбарынхан үзэж байна.
Олон улсын Хавдрын хяналтын холбооноос (UICC) жил бүрийн хоёрдугаар сарын 4-нийг хавдрын эсрэг анхаарал хандуулах Дэлхийн өдөр хэмээн зарласан. Манай улсын хувьд уг өдрийг 2007 оноос хойш тэмдэглэж байгаа бөгөөд энэ жил “Бидний түүх-Биднийг нэгтгэнэ. Хүн төвтэй тусламж үйлчилгээ” уриан дор тэмдэглэн өнгөрүүллээ.
М.Чинзориг: Хамгийн чухал зүйл нь өвчлөлийг эрт илрүүлж чадвал эмчлэх бүрэн боломжтой
ХСҮТ-ийн Ерөнхий мэс заслын тасгийн эмч М.Чинзориг: Манай улсад хоол боловсруулах эрхтний байрлалтай буюу ходоод, бүдүүн гэдэсний хавдрын тохиолдол жил ирэх тутам нэмэгдэж байна. 2022 онд ходоодны хавдрын 1259 тохиолдол бүртгэгдэж байсан бол 2024 онд 1340 гаруй өвчлөл илэрсэн. Энэхүү өвчнөөр өвчилсөн хүмүүсийн 80 хувь нь 40-өөс дээш насныхан байдаг. Хамгийн чухал зүйл нь өвчлөлийг эрт илрүүлж чадвал эмчлэх бүрэн боломжтой. Иймээс хэвлий болон аюулхай орчмоор өвдөх, хоолны дуршил буурах шинж тэмдэг илэрвэл үзлэгт хамрагдаж, ходоодоо дурандуулах хэрэгтэй. Ингэж байж ходоодны үрэвсэл үү, эсвэл эрт үеийн хавдар уу гэдгийг ялган таньж тохирсон эмчилгээг хийнэ.
Г.Ундармаа: Бид 10 жилийн өмнө 20 орчим хувийг л эрт үед илрүүлж байсан бол өнгөрсөн онд 40 орчим хувийг илрүүллээ
ХСҮТ-ийн Бүртгэл, тандалт, эрт илрүүлгийн албаны дарга Г.Ундармаа: Өнгөрсөн онд бүртгэгдсэн хавдрын 40 орчим хувь нь эрт үедээ илэрсэн. Энэ нь 2024 оныхтой харьцуулахад 3.7 хувиар нэмэгдсэн үзүүлэлт. Бид 10 жилийн өмнө 20 орчим хувийг л эрт үед илрүүлж байсан бол өнгөрсөн онд 40 орчим хувийг илрүүллээ. Энэ мэтчилэн жил ирэх тутам хожуу үедээ оношлогдох тохиолдол багасаж байна. Үүнийг эрт илрүүлгийн чанар хүртээмж сайжирсан мөн иргэд үзлэг шинжилгээний идэвхтэй хамрагдах болсонтой холбоотой гэж харж болох юм. Энгийнээр хэлбэл зонхилон тохиолдох хавдрын бүтцэд өөрчлөлт ороогүй ч байрлал өөрчлөгдсөн. 2024 онд зонхилон тохиолдох хавдрын гуравдугаар байранд ходоодны хавдар байсан бол энэ жил умайн хүзүүний хорт хавдар орж байна. Манай улс энэ төрлийн хавдрыг эмчлэх, оношлох, урьдчилан сэргийлэхэд тогтсон бодлого хэрэгжүүлдэг. 2013 оноос гэхэд эрт илрүүлэг хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн. Мөн өнгөрсөн оноос 11-ээс дээш насныханд хүний папилома вирусээс хамгаалах вакциныг хийж эхэлсэн. Эдгээр нь тодорхой нөлөө үзүүлж, хавдрыг эрт үед нь илрүүлж чадаж байна. Хүмүүс өвчлөл нэмэгджээ гэж харахаас илүү үүнийг хүндрэхээс нь өмнө эрт илрүүлж чадлаа гэж үзэх нь зөв. Ямар ч хавдрыг эрт илрүүлж чадвал эмчлэх боломжтой. Иймээс хүн бүр эрт илрүүлэгтэй идэвхтэй хамрагдахыг уриалж байна.
Я.Замбалгарав: Энэ жилийн хавдарын эмчилгээнд хоёр төрлийн шинэ технологи нэвтрүүлнэ
ХСҮТ-ийн Хими эмчилгээний тасгийн эрхлэгч Я.Замбалгарав: Манай тасагт жилд 10 мянга орчим хүн эмчлүүлдэг. Өдрийн эмчилгээнд хоногт 30-40 өвчтөн, хэвтэн эмчлүүлэх тасагт мөн хэмжээний үйлчлүүлэгч хүлээн авч үйлчилгээ үзүүлж байна. Хими эмчилгээ нь урт хугацаанд үргэлжилдэг. Эмчилгээ хамгийн багадаа 4-5, ихдээ 1-5 жил үргэлжилдэг. Бид үйлчилгээгээ хүртээмжтэй хүргэхийн тулд жил бүр эмчилгээ оношилгоо шинэ техник технологи нэвтрүүлэхийг зорьдог. Энэ жилийн хувьд хоёр төрлийн шинэ технологийг нэвтрүүлээд байна. Нэгдүгээрт, хавсарсан эмчилгээг судсаар хийдэг бол арьсан дээр таван минутын хугацаанд тавиад эмчилдэг эмчилгээний технологи. Хоёрдугаарт, шинэ төрлийн генийн NJC гэх технологийг суурилуулсан. Олон улсын судлаачид хавдрын өвчлөл удамших боломжтой гэж үзэн олон төрлийн генийг судалж байна. Энэ технологийн тусламжтайгаар хавдраар оношлогдсон хүний ойр дотны хүнийг шалгаж, хавдар үүсэх эрсдэлтэй эсэхийг харна. Ингэснээр өвчлөл хүндрэхээс өмнө урьдчилан сэргийлэх боломж үүсэх юм. Цаашид шинэ эмчилгээний аргуудаа илүү сайжруулж, эмч, мэргэжилтнээ сургаж, бэлтгэхэд анхаарна.
Манай улсын иргэдэд зонхилон тохиолдож буй хавдар
