Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Б.Энхбаяр Цагдаагийн ерөнхий газрын дарга Ж.Болдод хаяглан өмнөх Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын тэргүүн дэд дарга, одоогийн Гэр бүл, хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын дэд сайдаар томилогдон ажиллаж байгаа Б.Солонгоогийн Английн нэр бүхий иргэдтэй байгуулсан "Нууц эвлэрлийн гэрээ"-ний хуулбарыг хэргийн нэмэлт материалаар хүргүүлснээ мэдээлэв. Энэхүү гэрээний агуулга нь нийгмийн сүлжээ ашиглан тогтмол түгээж байсан Монгол Улсын зарим төрийн албан тушаалтнуудад хамаарах сөрөг мэдээллийг бүрэн устгуулж, цаашид адил утга, агуулга бүхий мэдээллийг олон нийтэд түгээхгүй, хэвлэн нийтлэхгүй байхыг баталгаажуулж, цаашлаад талуудын гэрээгээр тохирсон, хоорондын яриа хэлэлцээ, олж авсан бүхий л мэдээллийг нууцлахаар тохирч, Монголын талаас 468,008.22 фунт стерлингийг гадаад улсын иргэдэд төлөхөөр тохиролцсон байжээ. Өнөөгийн ханшаар бол 2.3 тэрбум төгрөгийг Монголын зарим албан тушаалтны сөрөг мэдээллийг устгахад зарцуулсан болж таарч байна.
Энэхүү гэрээг 2024 онд Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын тэргүүн дэд даргаар ажиллаж байсан Б.Солонгоо болон ИБУИНХУ-ын иргэн Маурис Даффи, Ричард Боули нарын хооронд 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 12-ны өдөр "Нууц эвлэрлийн гэрээ" нэртэйгээр байгуулсан байна. Энэхүү гэрээний хуулбарыг ХЗДХ-ийн сайд Б.Энхбаяр Цагдаагийн байгууллагад хүргүүлж, хэргийг шалгахыг хүссэн байна.
Түүнчлэн, 2024 онд Ерөнхий сайдаар Л.Оюун-Эрдэнэ, Хэрэг эрхлэх газрын даргаар одоогийн УИХ-ын дарга Н.Учрал нар ажиллаж байсныг сануулах нь зүйтэй.
Гэрээ байгуулсан гэх Английн иргэн Маурис Даффи, Ричард Боули нарын мэдээллийг хайж үзвэл, Ричард Боули нь Оюу толгойн гүний уурхайн асуудлаар Рио Тинтод зөвлөж байсан бол Маурис Даффи нь Рио Тинтод стратегийн зөвлөхөөр ажиллаж байсан аж. Харин сүүлд Рио Тинтогийн эсрэг “шүгэл үлээж”, АНУ, Их Британийн зохицуулах байгууллагуудад гомдол гаргаж байсан хүмүүс юм. Тэд 2021 онд Монгол Улсад ирж, тухайн үеийн эрх баригчидтай уулзаж байжээ. Тухайлбал, 2021 онд Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдаар ажиллаж байсан Х.Нямбаатар тэднийг хүлээн авч уулзсан бөгөөд Рио Тинтотой хийсэн хэлэлцээрийн хүрээнд Монголын талд ногдож байсан 2.3 тэрбум ам.доллларын өрийг тэглэх асуудалд зөвлөн тусалж ажилласан байна.
2021 оны наймдугаар сард Х.Нямбаатартай хийсэн уулзалтын зураг
Эргэн сануулахад, өнгөрсөн оны арваннэгдүгээр сард Б.Энхбаяр сайд өмнөх Засгийн газар Оюу толгой ХХК-аас Эрдэнэс Оюу толгой компанид менежментийн төлбөр хэлбэрээр шилжүүлсэн 20 сая ам.долларын тодорхой хэсгийг хууль бусаар зарцуулсан, Английн нэр бүхий иргэд, компаниудтай гэрээ байгуулсан, Монгол хаан жүжгийн сурталчилгаа мэдээлэлд зарцуулсан зэрэг асуудлыг хөндөн мэдээлэл хийж байсан. Энэ хүрээнд нотлогдсон баримт мэдээллийг ЦЕГ-т хүргүүлж, хэргийг шалгуулж байгаа аж.
Б.Солонгоо: Засгийн газрын хуралдааны шийдвэрийн дагуу Английн иргэдтэй гэрээ байгуулсан бөгөөд гэрээ байгуулах нь миний бие дур мэдэж гаргасан шийдвэр биш юм.
Тэгвэл дээрх асуудалтай холбогдуулан дэд сайд Б.Солонгоор өөрийн сошиал сувгаараа тайлбар мэдээлэл гаргажээ.
Тэрээр "Улсын Их Хурал, Засгийн газрын гишүүн, Хууль зүй, дотооод хэргийн сайд Б.Энхбаяр Цагдаагийн ерөнхий газарт хүргүүлсэн албан бичигт миний нэр дурдагдсантай холбогдуулан сэтгүүлчдээс асуулт ирж байгаа учраас тайлбар хийх нь зүйтэй гэж үзлээ: тухайн үед Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын Тэргүүн дэд даргаар ажиллах хугацаанд 2024 онд Засгийн газрын хуралдаанаас гарсан шийдвэрийн дагуу Оюутолгой төслийн талаар шүгэл үлээж байсан Их Британи, Умард Ирландын Нэгдсэн Хаант Улсын иргэн Ричард Боули, Маурис Даффи нартай гэрээ байгуулсан бөгөөд гэрээ байгуулах нь миний бие дур мэдэж гаргасан шийдвэр биш юм. Засгийн газрын холбогдох шийдвэр, Ричард Боули, Маурис Даффи нартай гэрээ байгуулсан нь хууль зөрчсөн эсэх асуудлыг холбогдох чиг үүргийн байгууллага хуулийн дагуу шалгаж, дүгнэлт гаргана гэдэгт итгэлтэй байна. Дашрамд дурдахад эдгээр хувь хүмүүс нь Оюутолгой төслийн гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын зардал 2 тэрбум ам.доллароор хэтэрч, ашиглалтад орох хугацаа 2 жилээр хойшилсон шалтгаан, нөхцөлийн талаар шүгэл үлээж АНУ, Их Британийн зохицуулах байгууллагуудтай хамтран ажиллаж, мэдээлэл өгч байсан. Энэ талаар олон улсын хэвлэлээр мөн мэдээлж байсан. Оюутолгой төсөлтэй холбогдуулж үүссэн татварын маргаанд Монгол Улсын Засгийн газар хоёр сөрөг нэхэмжлэл гаргасны нэг нь гүний уурхайн зардал хэтэрсэнтэй холбогдуулж Монгол Улсад учирсан хохирлын асуудал байдаг" гэжээ.
