Ардчилсан намаас “4/11 мэдээллийн цаг” хэвлэлийн бага хурлыг өнөөдөр зохион байгууллаа. Тус хэвлэлийн хурлаар эрчим хүчний салбарт үүсээд буй нөхцөл байдлын талаар тодорхой улс төрийн дүгнэлт хийх, цаашид баримтлах бодлогын байр сууриа олон нийтэд танилцуулах шаардлагатай гэж үзэж байгаагаа илэрхийллээ.
УИХ-ын гишүүн Ө.Шижир: Өнгөрсөн хугацаанд Монголын улстөрчид асуудлыг дандаа ирээдүй цаг дээр ярьж ирсэн. Хоёр жилийн дараа сайхан болно, дөрвөн жилийн дараа, аравхан жилийн дараа дэндүү сайхан болно гэх мэт худлаа амлалтуудыг байнга өгдөг байсан нь өнөөдөр тод харагдаж байна. Харин одоо манай иргэд хэрсүү болж, ийм хоосон амлалтад дахиж итгэхгүй болсон гэж найдаж байна.
Өнөөдрийн бодит байдал дээр эрчим хүчний аюулгүй байдал бүрэн алдагдчихлаа. 2024 онд тог, цахилгааны үнэ нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор иргэдэд үүссэн эдийн засгийн хүндрэл, худалдан авах чадварт үзүүлж буй нөлөөллийн талаар манай бүлгийн ажлын алба судалгаа хийсэн. Үүний үндсэн дээр бид улс төрийн тодорхой дүгнэлт, шийдвэр гаргах ёстой гэж үзсэн юм.
Сүүлийн нэгхэн жилийн дотор ТЭЦ-3, ТЭЦ-4 дээр ноцтой асуудлууд дараалан гарч, бүр дэлбэрэлт болж, хүний амь нас эрсэдсэн харамсалтай тохиолдол ч гарлаа. Харамсалтай нь үүнд хэн ч хариуцлага хүлээхгүй байна. Хариуцлага хүлээдэг тогтолцоо Засгийн газарт үндсэндээ үгүй болчихжээ.
Нэг салбарыг хэд хэдэн сайд өөр өөр чиглэлээр хариуцдаг болсноор бодит байдал дээр үүсэж буй эрсдэл, эвдрэл гэмтэл, цаашдын аюулгүй байдалд хэн ч хариуцлага хүлээдэггүй тогтолцоо бий болсон байна.
Тиймээс миний бие өнөөдөр Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатарт Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэн, Шадар сайд Т.Доржханд нарт ажлын хариуцлага тооцож, огцруулах шаардлагатай тухай албан бичиг хүргүүлж байна. Сайдыг чөлөөлөхөд Ерөнхий сайдын ганцхан гарын үсэг л хэрэгтэй. Энэ бол нэг минутын л ажил. Ерөнхий сайд заавал хариуцлага тооцно гэдэгт итгэлтэй байна.
АН-ын нарийн бичгийн дарга А.Батпүрэв: 2016 онд айл өрхийн цахилгааны төлбөрийн тариф нэг кВт цаг тутамд дунджаар 122 төгрөг байсан. Харин өнөөдөр энэ үнэ 280 төгрөг болж, өөрөөр хэлбэл 2.3 дахин нэмэгдчихээд байна. Гэтэл энэ хугацаанд эрчим хүчний цахилгаан станцуудын алдагдал ойролцоогоор нэг их наяд төгрөгт хүрсэн. Энэ алдагдлыг улс жил бүр төсвөөс татаасаар нөхөж ирсэн. Зөвхөн цахилгааны салбарт олгож буй татаас жилдээ 250 гаруй тэрбум төгрөг. Харин эрчим хүчний салбарыг бүхэлд нь харвал татаасын хэмжээ их наядаар хэмжигдэнэ. Үүн дээр нэмээд 1.5 их наяд төгрөгийн гадаадын зээл, тусламжийн хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлсэн байна. Ингээд бодоод үзэхээр айл өрхийн цахилгааны төлбөр 2.3 дахин нэмэгдсэн дээрээс нь улсын төсвөөс гарч буй энэ их татаас, зээл тусламжийн ачааллыг нийлүүлбэл нэг айл өрхөд дунджаар хоёр сая орчим төгрөгийн далд төлбөр ногдож байгаа юм.
Бид цахилгааны төлбөрт сард 200 мянган төгрөг төлдөг бол цаана нь 2 сая төгрөгийг далд хэлбэрээр төлсөн гэдгээ ойлгох хэрэгтэй.
Энэ хэмжээний асар их мөнгийг эрчим хүчний салбарт цутгасаар ирсэн байхад бодит үр дүн огт харагдахгүй байна. Салбарын бүтэц, чанар, үр ашиг сайжраагүй, шинэчлэл хийгдээгүй хэвээр. Эрчим хүчний салбар социализмын үеийнх шигээ төрийн оролцоо ихтэй, хаалттай хэвээр үлдсэн. Үүний улмаас хээл хахууль, ашиг сонирхлын зөрчлийн үүр уурхай болжээ. Тиймээс одоо бодлогын түвшинд энэ салбарт салхи оруулж төрийн хэт оролцоог багасгаж, зах зээлийн зарчимд ойртуулах чиглэлээр бид тодорхой хөтөлбөр боловсруулж байна.
