Хүйтний улиралд дасгал хийх нь хүний биеийг сэргээж, эрч хүч өгдөг. Гэхдээ халтирч унах, бэртэх зэрэг эрсдэлүүд олон. Тиймээс өвлийн улиралд гадаа дасгал хийхийн өмнө болон дараа биеэ сайн бэлдэх нь чухал.
Хүйтэн үед дасгал хийхэд бэртэх эрсдэл нэмэгдэх хэд хэдэн шалтгаан бий.
Нэгдүгээрт, хүйтэн орчин булчингийн үйл ажиллагаанд ихээхэн нөлөөлдөг. Булчингийн температур биеийн төв температур болох 37°C-ээс доошилбол булчин хатуу, уян хатан чанар багатай болж, гэмтэж бэртэхэд амархан болдог. Мөн булчингийн температур 1°C-ээр буурах бүрд биеийн хүч, чадал гаргах боломж 4–6 хувиар буурдаг байна.
Хоёрдугаарт, хүйтэн температур гар, хөл, алга, тавхайн судсыг агшаадаг (үүнийг судас агших буюу vasoconstriction гэдэг). Ингэснээр ажиллаж буй булчинд очих цусан дахь хүчилтөрөгчийн хэмжээ багасна. Цусны урсгал ийнхүү буурснаар бодисын солилцоо удаашран, дасгалын дараах нөхөн сэргэх хугацаа уртасдаг. Илүү хүйтэнд хөдөлгөөний зохицуулалт алдагдаж, гар хөл бадайрч, халтиргаа, гэмтлийн эрсдэл улам нэмэгдэнэ.
Хүйтэн, чийгтэй орчинд удаан хугацаанд байх нь бичил судасны гэмтэл үүсгэж болзошгүй. Энэ нь эд, мэдрэлийн үйл ажиллагааг сулруулж, зохицуулалт, хариу үйлдлийн хурдыг бууруулан, гэмтлийн эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг.
Хүйтэнд дасгал хийх нь эрсдэлтэй ч, бэртэх магадлалаа бууруулах олон арга бий.
Хүйтэн орчинд орсон үед булчин хатуу, суналтад өртөмтгий болдог тул халаалт зайлшгүй шаардлагатай юм. Дасгалын өмнө ойролцоогоор 20 минутын халаалт хийгээрэй. Түргэн алхах, зөөлөн гүйх, хөнгөн дугуй унах зэрэг зүрхний цохилтыг аажмаар нэмэгдүүлэх дасгалаар эхлэх нь зүйтэй.
Мөн хөлөө савлах, алхаж суух, гараа эргүүлэх зэрэг динамик хөдөлгөөнүүдийг хийж, биеийн төв болон булчингийн температурыг нэмэгдүүл.
Хувцас нь биеийн дулааныг зохицуулж, хүйтний ачааллаас хамгаалахад хамгийн чухал. Гэхдээ хэт зузаан, хөдөлгөөн хязгаарласан хувцас нь хэт халалт, гэмтлийн эрсдэлийг нэмэгдүүлж болзошгүй. Иймээс зөв давхарлаж хувцаслахыг зөвлөе. Чийг шингээх суурь давхарга (ноос зэрэг байгалийн ширхэгт материал чийгтэй байсан ч дулаан барина), дулаалгын дунд давхарга (хөнгөн флийс), мөн салхи нэвтрэхгүй, амьсгалдаг гадуур хувцас өмсөөрэй.
Гар, хөл зэрэг захын хэсгүүд дулаан алдахдаа амархан тул бээлий, малгай, дулаан оймс зайлшгүй хэрэгтэй. Халтиргаа багатай ултай гутал өмсөх, шаардлагатай бол таяг ашиглах нь нойтон, мөстэй гадаргууд халтирахаас сэргийлнэ. Харанхуйд дасгал хийвэл гэрэл ойлгогч гадуур хувцас өмсөж, харагдах байдлаа сайжруулах нь чухал.
3. Дасгалд биеэ зөв “цэнэглэ”
Хүйтэнд дасгал хийж байхдаа ч гэсэн ус уух хэрэгтэй. Гэвч хүйтэнд хүмүүс ус бага уух хандлагатай байдаг. Мөн хөлрөх нь багассан мэт санагдсанаар шингэн дутагдлыг анзаарахгүй өнгөрөх эрсдэл бий болдог.
Хүйтэнд хүний биеийн энергийн хэрэгцээ нэмэгддэг. Даарч чичрэх, илүү хүнд хувцас өмсөх, цас, мөстэй нөхцөлд илүү их хүч гаргах нь илчлэгийн зарцуулалтыг нэмэгдүүлдэг. Тиймээс хангалттай хооллож, энергиэ хадгалж, гүйцэтгэлээ дэмжих хэрэгтэй. Дасгалын өмнө нүүрс ус ихтэй хоол, дасгалын дараах 30 минутаас 2 цагийн дотор уураг болон нүүрс ус хосолсон хоол идэхийг зөвлөе.
4. Цаг агаарын мэдээг шалга
Хүйтэн үед дасгал эхлэхийн өмнө температур, салхины хурд, чийгшил, газрын нөхцөлийг заавал шалгаарай. Хэрэв салхи маш хүчтэй, хэт хүйтэн, халтиргаа ихтэй байвал дасгалаа өөрчлөх, эсвэл дотор орчинд хийх нь бэртлээс сэргийлнэ.
Дасгалын дараа гэнэт зогсохоос зайлсхийж, аажмаар хөдөлгөөнөө багасгаарай. Түргэн алхах зэрэг хөнгөн аэробик хөдөлгөөн хийж, цусны эргэлтийг хадгалснаар гар, хөл рүү очих цус огцом багасахаас сэргийлнэ. Зүрхний цохилт буурсны дараа сунгалт хийснээр булчингийн хөшингө багасна.
6. Нойтон хувцсаа шууд соль
Нойтон хувцас дулаан алдагдлыг эрс нэмэгдүүлдэг. Нойтон арьс хуурай арьснаас хурдан хөрж, гипотерми болон хөлдөлт зэрэг гэмтэлд өртөмтгий болгодог. Тиймээс дасгалын дараа аль болох хурдан хуурай, дулаан хувцас өмсөж, биеэ дулаацуулах хэрэгтэй шүү.
