УИХ-ын чуулганы баасан гарагийн /2025.12.26/ хуралдаан үргэлжилж байна. Тус хуралдаанаар Оюу толгойн бүлэг ордын ашиглалтын талаарх хянан шалгах Түр хорооны тайлан дүгнэлтийг сонслоо. Улмаар УИХ-ын тогтоолын төслийг хэлэлцлээ.
Ийнхүү чуулганаар Оюу толгой бүлэг ордын ашиглалтад Монгол Улсын эрх ашгийг хангуулах, хүртэх өгөөжийг нэмэгдүүлэх хүрээнд хийсэн тусгай шалгалт, нээлттэй сонсголын мөрөөр авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний тухай УИХ-ын тогтоолыг УИХ-ын гишүүдийн 81.2 хувь дэмжиж, батлав.
Тус тогтоолын төсөлд “Онтрэ” ХХК-иас 34 хувь эсвэл АМНАТ авах, зээлийн хүүг бууруулах, монголын өгөөжийг 53 хувьд хүргэх чиглэл багтжээ. УИХ-ын тогтоол батлагдсантай холбоотойгоор УИХ-ын гишүүн О.Батнайрамдалаар ахлуулсан Оюутолгойн бүлэг ордын ашиглалтын талаарх хянан шалгах Түр хороог татан буугдсанд тооцлоо.
Үргэлжлүүлэн УИХ-ын дарга Н.Учрал Зөвшөөрлийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах санаачилгын талаар хэлэлцэж байна. Энэ үеэр гишүүд асуулт асууж үг хэлээ.
УИХ-ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнэ: Мэргэжлийн холбоод тодорхой зөвшөөрлийг олгож эхэлсэн. Энд олгож байгаа зөвшөөрлийг хэрхэн хялбаршуулж байгаа вэ. Хоёрдугаарт, зөвшөөрөл олгох хугацааг заавал зааж өгдөг. Энэ нь нягтлах нэрээр маш удаж, өрсөлдөөнд шударга бусаар нөлөөлдөг. Үүнийг хэрхэн шийдвэрлэж байгаа вэ. Гуравдугаарт, иргэдийг маш их төөрөгдүүлдэг. Өмнө нь бүх мэдээллийг цахимжууллаа гээд зөвшөөрлийг цахимаар авахаар зохицуулсан.
Хууль санаачлагч, УИХ-ын дарга Н.Учрал: Өмнө нь Хассуурийн Ганхуяг нарын гишүүд Зөвшөөрлийн тухай хуулийг өргөн мэдүүлж батлуулаад 360 болгож тоог нь бууруулсан. Гэвч нөгөө магадлан итгэмжлэл, мэдэгдэл, гэрчилгээ, сертификат гээд дахиад зүсээ хувиргаад нэмэгдээд байгаа юм. Ийм олон хэлбэрээр нэмэгдээд байхаар зөвшөөрлийг бууруулсан ашиг нь гарахгүй байна. Энэ удаа мэдэгдэл гэж юу юм бэ гэдгийг тусгайлан хуульчилж байгаа. Тухайлбал, худалдаа, үйлчилгээний чиглэлээр хаана ямар чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулах гэж байгаагаа мэдэгдчихнэ. Ингэснээр дараа нь эрүүл ахуй зэрэгт төр хяналт тавиад явах боломжтой болно. Мөн энгийн зөвшөөрөл гэж бий. Тусгай зөвшөөрөл шаарддаг байсан олон нэр төрлийг энгийн зөвшөөрөл рүү шилжүүлж байгаа. Төрийн байгууллага 22 хоног дотор энгийн зөвшөөрөл олгосон эсэхээ тухайн байгууллага руу мэдэгдээгүй бол шууд үйл ажиллагаа эхэлнэ гэдэг зарчим бий. Энэ хуулиар энгийн зөвшөөрлийн тоог нэмэгдүүлж байгаа. Мөн 120 энгийн зөвшөөрөл, 30 мэдэгдлийг хуульчлаад үүнийг мэргэжлийн холбоод руу шилжүүлэх эрх зүйн орчныг бүрдүүлж байна.
УИХ-ын гишүүн О.Номинчимэг: Зөвшөөрлийн тухай хууль 2022 онд батлагдаад гурван жил хэрэгжихэд хууль нь муудаа нөхцөл байдал сайжраагүй байна уу. Аль эсвэл хуулийн хэрэгжилт нь хангалтгүй байгаа болохоор ахиц дэвшил муу байна уу. Мэргэжлийн хяналтын байгууллагыг сэргээх нь зөвшөөрлийг больё гэж байгаатай уялдах уу.
Хууль санаачлагч, УИХ-ын дарга Н.Учрал: Зөвшөөрлийн хууль маш их дэвшил авчирсан сайн хууль. Тухайлбал, 1000 гаруй зөвшөөрлийг 360 руу буулгасан. Гэтэл Зөвшөөрлийн хуулийг хэрэгжүүлэхдээ бид алдсан. Гэвч бүртгэл, гэрчилгээ, магадлан итгэмжлэл, сертификат гэдэг нэрээр хуулийн цоорхой ашигласан. Төр иргэдээ сайн сайхан амьдруулж, авч байгаа цалин, орлого нь амьдрал ахуйд нь хүрэх нөхцөлийг бүрдүүлж чадахгүй байж ядаж нэг өрхийг орлогоо бүрдүүлж амьдаръя гэхэд нь саад тотгор учруулаад байгаагаа болих ёстой. Төр тусалдаггүй юм гэхэд боломж гаргаж өгөх ёстой. Явцын хяналтыг сайжруулах нь дараагийн асуудал. Энэ хууль гарснаар 100 гаруй журам хүчингүй болно.
Хоёрдугаар асуудал Мэргэжлийн хяналтын байгууллага эрсдэлийн үнэлгээнд суурилсан явцын хяналт хийх ёстой. Эрсдэлийн үнэлгээнд суурилж чадвал зөвшөөрөл сунгах гэж авахтайгаа адилхан хүнд суртал үүсгэхээ болино. Өөрөөр хэлбэл, автоматаар сунгадаг зарчим руу шилжинэ.
