МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн харьяа Бизнес консалтинг төв нь 2005 оноос хойш бизнесийн байгууллагуудын үйл ажиллагааг дэмжих, мэргэжлийн зөвлөгөө өгөх чиглэлээр тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулж ирсэн. Энэхүү зорилгынхоо хүрээнд тус төвөөс 2014 оноос “Монголын Энтрепренерүүдийн Нэгдсэн Чуулган”-ыг жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулж байна.
Уг чуулган нь Монгол Улсад энтрепренершипийг хөгжүүлэх, төрийн бодлого, хууль эрх зүйн орчин, санхүүжилтийн механизмыг сайжруулахад дэмжлэг үзүүлэх, энтрепренершипийн боловсрол, мэдлэгийг түгээн дэлгэрүүлэхэд чиглэдэг. Мөн төрийн болон төрийн бус байгууллагууд, энтрепренерүүд, хувийн хэвшил, их дээд сургуулиудын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх зорилготойгоор зохион байгуулагддаг бөгөөд энтрепренерын чиглэлээр Монгол Улсад зохион байгуулагддаг хамгийн том арга хэмжээ юм.
Санхүүжилт олгоод зогсохгүй тухайн бизнес эрхлэгчдэд бизнесээ хэрхэн удирдах, ямар арга барилаар хөгжүүлэх тухай сургалтууд ордог
Төрийн банкны инкубатор төвийн ахлах мэргэжилтэн Ж.Одмаа: Бидний зүгээс Монголын энтрепренерүүдийн нэгдсэн чуулганы арга хэмжээнд оролцож, хамтран зохион байгуулж байгаадаа баяртай байна. Энэ удаагийн чуулганд манай Төрийн банк “Гарааны бизнесийг дэмжих нь” сэдвээр илтгэл тавьсан.
Манай илтгэлийн гол агуулга нь Төрийн банкаар дамжуулан гарааны бизнесүүдийг хэрхэн бодитоор дэмжиж байгаа тухай байлаа. Тухайлбал, гарааны бизнесийн эргэлтийн хөрөнгийн зээл, хөрөнгө оруулалтын зээл, мөн өрхөөрөө болон хувиараа бизнес эрхэлдэг иргэдэд зориулсан зээлийн бүтээгдэхүүнүүдийг бид санал болгодог. Эдгээр бүтээгдэхүүнүүдийг 2022 оноос нэвтрүүлсэн бөгөөд энтрепренер төвийн харилцагч, бизнес эрхлэгчдэд бодитой дэмжлэг болж ирсэн.
Манай төвийн гол зорилго бол бизнес эрхлэгчдийг дэмжих, сургах, хөгжүүлэх, тэдэнтэй хамтран ажиллах, улмаар орлогыг нь нэмэгдүүлэхэд чиглэдэг. Үүний зэрэгцээ бизнес эрхлэгчдийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг бусад харилцагч нарт таниулах, зах зээлд гаргахад нь дэмжлэг үзүүлдэг. Мөн шилдэг их, дээд сургуулиудтай хамтран ажиллаж байна.
Бизнес эрхлэгчдэд тулгардаг хамгийн том бэрхшээл бол санхүүжилтийн асуудал. Ялангуяа гарааны бизнес эрхэлж буй хүмүүс эрсдэлтэй нөхцөлд ажилладаг. Тиймээс бид зөвхөн санхүүжилт олгохоор хязгаарлахгүй, тухайн бизнес эрхлэгчдэд бизнесээ хэрхэн удирдах, ямар арга барилаар хөгжүүлэх вэ гэдэгт чиглэсэн шаардлагатай бүх сургалтуудыг хамтад нь өгдөг. Эдгээр сургалтаар дамжуулан бизнес эрхлэгчид өөрсдийн бизнесийг удирдах арга барилд суралцаж, шинэ санаа, шийдлүүдийг олж авдаг. Ингэснээр бизнесээ өөрөө удирдах чадвартай болно гэдэг нь урт хугацаанд амжилттай авч явахад маш чухал түлхэц болдог.
Манай үйл ажиллагааны гол цөм нь энэ сургалтын хэсэг юм. Өнөөдрийн байдлаар нийт 35 мянга гаруй бизнес эрхлэгч манай сургалтуудад хамрагдсан байна. Бизнес эрхлэгчид онлайнаар сургалтад хамрагдаж, бизнесээ сайжруулах бүрэн боломжтой. Үүнээс гадна МУИС-тай хамтран танхимын сургалтуудыг тогтмол зохион байгуулдаг. Тухайлбал, 2025 онд бизнес эрхлэгч эмэгтэйчүүдэд зориулсан нэг сарын хөтөлбөр хэрэгжүүлж, нийт 40 гаруй хүн хамрагдсан.
Манай гарааны бизнесийн зээлийн бүтээгдэхүүн 2022 онд нэвтэрснээс хойш өнөөдрийг хүртэл 1600 орчим бизнес эрхлэгчдэд нийт 91.5 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт олгоод байна. Энэ нь гарааны болон жижиг бизнес эрхлэгчдэд бодитой дэмжлэг болж, үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэхэд нь чухал хувь нэмэр оруулсан.
Энтрепренершипийн чиглэлээр магистрийн тусгай хөтөлбөр явуулна.
МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн захирал Н.Батнасан: Бид 2014 оноос хойш энэхүү арга хэмжээг тогтмол зохион байгуулж ирсэн бөгөөд энэ жил 11 дэх удаагийн үндэсний хэмжээний чуулган болж байна. Эдгээр 11 удаагийн чуулганыг зохион байгуулах хугацаанд бидэнтэй хамгийн олон удаа, тууштай хамтран ажилласан байгууллага бол МҮХАҮТ юм.
Өнөөдөр Монгол Улсын эдийн засаг уул уурхай, хөдөө аж ахуй зэрэг түүхий эдэд суурилсан салбарууд давамгайлж, өндөр нэмүү өртөг шингэсэн, орчин үеийн технологид суурилсан аж үйлдвэрийн салбарын хөгжил харьцангуй сул байна. Байгалийн баялгаа олборлон борлуулж амьдрах боломж богино хугацаанд байж болох ч энэ нь урт хугацааны тогтвортой хөгжлийн шийдэл биш. Иймээс бид нэмүү өртөг бий болгох чадвартай, техник технологийн хамгийн сүүлийн үеийн дэвшилтэт ололтод тулгуурласан бизнесүүдийг хөгжүүлэх зайлшгүй шаардлагатай.
Үүнийг хэрэгжүүлэх хоёр зам бий. Нэгдүгээрт, өөрийн орны эдийн засгийн онцлог, боломж нөхцөлдөө тулгуурлан дотооддоо хөгжүүлэх. Хоёрдугаарт, гадаадын дэвшилтэт технологийг нутагшуулах явдал юм. Энтрепренер хүн эдгээр хоёр чиглэлийг хоёуланг нь хэрэгжүүлж чаддаг байх ёстой. Үүний тулд бизнесийг хэрхэн зөв зохион байгуулах, техник технологийг хэрхэн хөгжүүлж, нутагшуулах талаар хангалттай мэдлэг, ур чадвартай байх шаардлагатай юм.
2014 онд Монголд энтрепренершипийн тухай ойлголт харьцангуй шинэ, төдийлөн яригдаагүй сэдэв байлаа. Тиймээс бид Массачусетсийн Технологийн Их Сургуулийн профессоруудыг өөрсдийн шугамаар урьж, сургууль дээрээ ойролцоогоор 14 хоног ажиллуулан, энэхүү чуулганыг ямар суурь дээрээс эхлүүлэх талаар зөвлөгөө авч байсан түүхтэй. Үүний дараагаар чуулганыг тогтмол зохион байгуулж эхэлсэн.
Мөн МУИС-ийн Бизнесийн сургууль дээр энтрепренерийн чиглэлийн хичээлүүдийг аль хэдийн зааж эхэлсэн. Ирэх жилээс энтрепренершипийн магистрийн хөтөлбөр нээхээр төлөвлөж байна. Чуулган нь нэг удаагийн арга хэмжээ учраас тодорхой санаачилга, үр дүнг өгдөг боловч хамгийн чухал нь тогтвортойгоор хүний нөөц бэлтгэх явдал гэж бид үзэж байна. Иймээс энэхүү чиглэлийн мэргэжилтэн бэлтгэх цогц тогтолцоог бүрдүүлэх зорилгоор магистрийн сургалтыг хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байна.
Энэ хөтөлбөрийг МУИС-ийн дэргэдэх Шинжлэх ухаан, технологийн парк, мөн МҮХАҮТ-тай хамтран хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн. Хөтөлбөрийн хүрээнд өөрийн бизнесээ хөгжүүлэх тодорхой зорилго, чиглэлтэй хүмүүсийг хамруулж, бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлт, бизнесийн санааг боловсруулах, хэрэгжүүлэх арга барилд сурган, бодит үр дүнтэйгээр төгсгөх тусгай хөтөлбөр явуулах юм.
Манай чуулган жил бүр өөр өөр сэдэвтэйгээр зохион байгуулагддаг. Тухайлбал, Ногоон бизнесийг хөгжүүлэх, Эрх зүйн орчныг сайжруулах зэрэг олон чухал асуудлыг хөндөж ирсэн. Харин энэ жилийн хувьд Их сургууль болон аж үйлдвэрийн хамтын ажиллагааны асуудалд онцгойлон анхаарч, уг сэдвийг гол чиглэлээ болгон чуулганаа зохион байгууллаа.
