Сэрүүлгээ 06:30-д тохируулсан атлаа ямар ч дуу чимээгүй, гадаад дохиогүй байхад яг түүнээс хэдхэн минутын өмнө сэрж байсан тохиолдол байсан л биз дээ? Энэ нь санамсаргүй тохиолдол биш аж. Харин таны биологийн цаг буюу биеийн дотоод цаг зөв ажиллаж байгаагийн илрэл юм.

Тархины гүнд супрахиазматик цөм хэмээх жижиг мэдрэлийн эсүүдийн бүлэг байдаг. Үүнийг биеийн “гол удирдлагын цаг” гэж нэрлэдэг. Энэхүү төв нь 24 цагийн мөчлөгт нийцсэн циркадиан хэмнэл зэрэг дотоод хэмнэлүүдийг уялдуулж, нойр, биеийн халуун, өлсгөлөн, хоол боловсруулалтыг зохицуулдаг.

Циркадиан хэмнэл нь биднийг хэзээ нойрмоглох, хэзээ сэргэлэн байхыг тодорхойлдог. Хүмүүсийн унтаж, сэрэх дуртай цаг өөр өөр байдаг нь хэвийн үзэгдэл юм. Зарим хүмүүс “өглөөний хүн” байж эрт сэрж, эрт унтдаг бол, зарим нь “шөнийн шар шувуу” шиг оройтож унтаж, орой сэрдэг. Энэ ялгаа нь циркадиан хэмнэлийн онцлогоос шалтгаалдаг.

Тогтмол унтах, сэрэх, хооллох, дасгал хийх зуршил нь биеийн гол цагийг сургадаг. Ингэснээр бие махбодь эдгээр үйлдэл хэзээ болохыг урьдчилан таамаглаж, холбогдох даавруудыг тохирсон үед ялгаруулж эхэлдэг байна. Жишээлбэл, өглөө сэрэх үед “кортизолын сэрэх урвал” гэж нэрлэгдэх үзэгдэл явагддаг. Энэ нь кортизол хэмээх даавар огцом нэмэгдэж, биднийг өдрийг эрч хүчтэй эхлэхэд бэлтгэдэг.