Хараат бус судалгааны хүрээлэн “Монгол Улс дахь хуурамч мэдээллийн нөхцөл байдлын зураглалын судалгаа”-г хийж, өнөөдөр үр дүнгийн хэлэлцүүлгийг зохион байгууллаа.
Хэлэлцүүлгийн гол зорилго нь Монгол Улсад хуурамч мэдээлэл хэрхэн түгж байгаа болон иргэдийн мэдээлэлд итгэх түвшин, түүний нийгэмд үзүүлж буй нөлөөллийг тодорхойлсон судалгааны үр дүнг олон нийтэд танилцуулах, цаашдын бодлогын зөвлөмжийг хэлэлцэх байв. Ардчиллын индекс буурч, засаглалын хямрал байсаар байгаа нь хуурамч мэдээллийг судлах, дүн шинжилгээ хийх нь ач холбогдолтой аж. Хуурамч мэдээллийн тоо нэмэгдэх тусам иргэд хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлд итгэлийг бууруулах сөрөг нөлөөтэй байна.
Судалгааны багийн ахлагч Ц. Батсугар “Сүүлийн 10-аад жил хуурамч мэдээлэл, мэдээллийн манипуляци гэх мэт чиг хандлагууд улам нэмэгдэж байна. “Дэлхийн эдийн засгийн чуулга уулзалт”-ын тайланд 2030 он хүртэл учрах стратегийн хамгийн том эрсдэлүүдийн нэгээр хуурамч мэдээллийг нэрлэсэн. Хуурамч мэдээллийг түгээх арга, цар хүрээ улам нэмэгдэж байгаа энэ үед үүний сөрөг нөлөөллийг бууруулахын тулд зохион байгуулалттай хариу арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх шаардлагатай. Ингэхийг тулд төр иргэний нийгмийн байгууллага, хэвлэл мэдээллүүдтэй хамтран сул тал, эрсдэл, сөрөг нөлөөг таньж, түүнд чиглэсэн хариу арга хэмжээ, үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. Монгол Улсын улс төрийн нөхцөл байдал, ардчиллын индексүүд тасралтгүй унаж, засаглалын хямрал байсаар байна. Үүнд нөлөөлж байгаа хүчин зүйлийн нэг нь хуурамч мэдээлэл. Хуурамч мэдээллийг зохион байгуулалттай, санхүүжилттэй нөөцөд тулгуурласан, тодорхой ашиг сонирхол зорилготойгоор түгээдэг болсон” гэсэн.
-2021 онд иргэдийн 70 хувь нь хэвлэл мэдээллийн байгууллагыг аливаа асуудлыг хараат бусаар, эрх чөлөөтэй нийтэлж чаддаг гэж үзэж байсан бол 2024 онд энэ үзүүлэлт 29 хувь болж буурсан байна.
-Төрийн байгууллагуудад итгэх түвшин ч нийтээрээ суларсан. Тухайлбал, УИХ-д итгэх иргэдийн итгэл 55, Засгийн газарт итгэх итгэл 46 хувь болон буурчээ. Тодруулбал, улс төрийн намууд, Ерөнхийлөгчийн тамгын газар, УИХ, Засгийн газарт итгэх итгэл хамгийн их буурч байна.
-Судалгааны дүнгээс үзэхэд өсвөр нас, эрт үеийн залуучууд (16–22 нас), ахмад настнууд (55–69 нас), ажилгүй болон орлого багатай иргэд, хөдөө орон нутгийн иргэд хуурамч мэдээлэлд хамгийн их өртдөг байна.
-Улс төр, эрүүл мэндийн чиглэлийн хуурамч мэдээлэл хамгийн их хувийг эзэлдэг
Судалгааны багийн гишүүн Г. Жаргалмаа “Хуурамч мэдээлэл нь иргэдийн хоорондын итгэлцэл, нийгмийн сэтгэл зүй, ардчиллын үнэт зүйлд итгэх итгэлийг сулруулж байна. Манай улсад сонгуулийн үеэр хуурамч мэдээлэл гарах нь нэмэгддэг" хэмээн онцоллоо.
Судалгаагаар Монголд түгээмэл тархаж буй хуурамч мэдээллийн хэлбэрүүд нь:
·Сэтгэл хөдлөлд тулгуурласан агуулгатай
·Гарчиг ашиглан төөрөгдүүлсэн
· Хуурамч мэргэжилтэн, эх сурвалж ашигласан
