Үндсэн хуулийн их суудлын хуралдаанд УИХ-ыг төлөөлж итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр оролцож буй УИХ-ын гишүүд хуралдааныг орхин гарлаа. Тэд ямар шалтгааны улмаас хурлыг орхин гарснаа тайлбарлав.
Хоёр талын эрх ашгийг хангасан, тэнцвэртэй хурал болсонгүй
УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр: Үндсэн хуулиа дээдэлдэг, шударга ёсны ноён оргил нь гэж итгээд энэхүү хуралд ирсэн. Гэтэл Үндсэн хуулийн Цэц маань асар их ашиг сонирхлын зөршилтэй байлаа. Тухайлбал, О.Мөнхсайханаас татгалзах үндэслэл бүхий хүсэлтээ бид бүхэн тавьсан. Гэтэл Цэцийн гишүүд хүсэлтийг хүлээж авч шийдвэрлээгүй. Нотлох баримттай, ашиг сонирхлын зөрчилтэй хүн байсан. Үндсэн хуулийн 16.4-т Монгол Улсын иргэн өмгөөлөгчтэй байх эрхтэй. Гэтэл Х.Булгантуяагийн өмгөөлөгчтэй байх эрхийг нь хангаж өгсөнгүй. Хуулийн бэлтгэл ажлууд хууль зөрчсөн. Хууль зөрчсөн хэдий ч эхлээд явахдаа хүртэл хуулиа зөрчөөд хэтэрхий нэг тал руу хэлбийгээд байна.
Үндсэн хуулийн Цэцэд Засгийн газар нь Их хурлаа шүүхэд өгсөн. Гэтэл Засгийн газрын гишүүд нь буюу С.Бямбацогт сайд гар утсаа хураалга гээд хайрцаг бариад гүйх юм. Чи энд суухгүй, чи тийшээ суу гээд хурлын дотоод зохион байгуулалтыг ч хийгээд явчих юм. Чи дуугарч болно, болохгүй гээд зандрах юм. Энэ чинь юу гэсэн үг вэ. Засгийн газар нь Их хурлынхаа дээр гараад, одоо бүр Цэцийнхээ дээр гараад Их суудлын хуралдаан хуралдаж байхад хэн юу гэж хэлэх, хэлэхгүйг заалаа. Энэ бол байж болох зүйл огт биш. Ер нь энэ хурлаар маш ойлгомжтой шийдвэр гарах юм байна. Засгийн газрын захиалгатай улс төрийн шийдвэр гаргалт л гарах юм байна. Хоёр талын эрх ашгийг хангасан, тэнцвэртэй хурал болохгүй байгаа учраас бид энэ хуралдааныг орхиж гарсан.
Засгийн газрын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч үгээ хэлэнгүүт шууд дамжуулалтыг унтраасан
УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг: Монгол Улсын Үндсэн хууль хүч түрж бидний гаргасан бүх хүсэлтүүдийг хурал даргалагч нь ганцаараа тайлбар хийгээд хүлээж авсангүй. Энэ бол дор хаяж гурван гишүүний бүрэлдэхүүнтэйгээр хэлэлцэж шийдвэрээ гаргаад, хүсэлтийг үндэслэлтэй эсэхийг тайлбарлах ёстой. УИХ-ын институцынх нь хувьд бүрэн эрхэд нь халдлаа.
Ямар үндэслэлээр гэрчээр тогтоосноо мэдэгдэлгүй намайг гэрчээр тогтоосон. Надад гэрчлэх ямар ч зүйл байхгүй. Надад бол туйлын харамсалтай байна. Маргаан тогтоосон тогтоолыг үзье гэхэд үзүүлсэнгүй. Үүнд нь гомдол гаргах гэхэд ч үзүүлсэнгүй. Бидний гомдлыг огт авч хэлэлцсэнгүй. Засгийн газрын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч үгээ хэлэнгүүт шууд дамжуулалтыг унтрааж байна. Юунаас айж сандран, ийм хуйвалдаан хийж байгаа юм. Энэ үйлдэл нь хуульт ёс, парламентыг унагаах зүг рүү алхлаа гэж үзэж байна.
Цэцийн хуралдаан хэт нэг талыг барьсан байдлаар асуудалд хандаж байна
УИХ-ын гишүүн Ц.Сандаг-Очир: УИХ-ын даргын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч эрхээ эдэлж чадалгүй, субъектив байдлаар хандаж хоёр гишүүнийг гэрчээр оролцуулна гэдэг цэцийн хуралдаанд үг хэлэх бололцоог хангахгүй байгаад туйлын харамсалтай байна. Өглөөнөөс эхэлсэн Цэцийн хуралдаан хэт нэг талыг барьсан байдлаар асуудалд хандаж байна. Их хурлын даргын талаас, бид бүхний талаас, итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн талаас хэд хэдэн асуудалд санал гомдол гаргасан. Цэцийн тухай хуулиа зөрчсөн байхад, үүнийгээ зөвтгөж хуулийг мушгин тайлбарласан.
Асуудалд хандаж байгаа байдал, хариулж байгаа байдал, бүрэлдэхүүнтэйгээр асуудлыг шийдвэрлэх байтал хурал даргалагч нь өөрөө ганцаарчилж шийдвэр гаргаж байгаа байдлуудаас харахад Цэцийн шийдвэр тодорхой гарсан юм байна гэж хардах эрхийнхээ хүрээнд үзэж байна.