УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг нарын Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг огцруулах саналыг хэлэлцэж байна. Хэлэлцэж байгаа асуудалтай холбоотойгоор гишүүд асуулт асууж, хариулт авч дууслаа. Ажлын цаг дууссан учраас ТББХ-ны дарга Ц.Сандаг-Очир бүрэн эрхийнхээ хүрээнд хурлыг даваа гараг болтол хойшлууллаа.
УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг нарын Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг огцруулах саналыг хэлэлцэж байна. Хэлэлцэж байгаа асуудалтай холбоотойгоор гишүүд асуулт асууж, хариулт авч байна.
УИХ-ын гишүүн А.Ариунзаяа: Г.Занданшатар дарга аа, яагаад намын даргын асуудлыг төрийн зовлон болгов оо. Та ялалт байгуулаад, намын даргаараа бүртгүүлэх гээд явж байсан бол ийм асуудал болох уу. Та ялагдчихаад тахимаа өгч чадахгүй, өрсөлдөгчөө хулгайчаар нь дуудаж байгаа нь хэр зохистой вэ. Харамсалтай байна. Өдий олон албан тушаал хашиж, төрийн ажил хийчхээд намын даргын суудлаас болж ийм байдалд хүрлээ.
Ерөнхий сайд Г.Занданшатар: Ерөнхий сайд байнгын хорооноос завсарлага аваагүй болохыг мэдэгдье. Энэ бол намын байгуулалтын хэлтэс биш, Төрийн байгуулалтын байнгын хороо хуралдаж байна. А.Ариунзаяа гишүүн ээ. Та Тусгаар тогтнолын ордонд биш Төрийн ордонд байна. Би нүүрсний хулгай, дээрмийг таслан зогсоох асуудал ярьж байсан. Гэмт хэрэгтэй тэмцэх нь Засгийн газрын үүрэг. Тиймээс намын даргын асуудлыг энд ярих нь зохимжгүй.
Улс төрийн намын тухай хуульд намын даргыг Их хурлаас сонгоно гэж заасан. Хууль хэрэгжүүлэх нь бүх хүний үүрэг. Иймээс намын асуудлаа намын цагаан байрандаа ярьцгаая.
Та бүхэн намайг 115 хоногийн өмнө 92.3 хувийн саналаар дэмжиж Ерөнхий сайдаар томилсон. Ерөнхий сайд танхимын гишүүдээ томилох эрхтэй. Энэ Үндсэн хууль зөрчөөгүй. Та харин намын зовлонг төрийн зовлон болгоод Засгийн газрыг огцруулах асуудлыг хэлэлцүүлж байна. Засгийн газрыг тогтвортой ажиллуулахын тулд Үндсэн хуульд Ерөнхий сайд танхимын сайд нараа томилох эрхийг олгосон.
УИХ-ын гишүүн Б.Баярбаатар: Энэ оффтейк гэрээ өмнө нь ил болсон юм билээ. Та хэдээс хэдэн оны үед ЗГХЭГ, УИХ-ын даргаар ажиллаж байсан бэ. Та ҮАБЗ-ийн гишүүнээр хэдэн онд ажиллаж байсан бэ. Төмөр зам барих шийдвэрийг хэн, хаана гаргасан юм бэ. Энэ шийдвэрийг яагаад нууцалсан юм бэ. Тэр шийдвэрийг нууцаас гаргахыг шаардаж байна. Энэ асуултыг Л.Оюун-Эрдэнэ гишүүнээс асууж байна. Хурлын тэмдэглэлийг нууцаас гаргамаар байна. 2019-2022 оны хооронд энэ нууц гэрээнүүд нь хийгдсэн юм билээ. Яг хэдэн гэрээ байгаа вэ.
115 хоног их богино хугацаа. Хууль биш хүн засагладгийг харлаа. Хууль хяналтын байгууллагыг хэрхэн ашиглаж болохыг харлаа. АМНАТ-ийн асуудал нь хууль зөрчсөн байна. Яагаад бусдад ийм давуу байдал олгож байгаа юм бэ. 200 тэрбум гэж яриад байгаа төсвийн алдагдлыг хэн нөхөх вэ?
Ерөнхий сайд Г.Занданшатар: Б.Баярбаатар гишүүн хуулиа сайн унших хэрэгтэй. ҮАБЗ оффтейк гэрээ юм уу гүйцэтгэх засаглалын шийдвэр гаргадаггүй. Зөвлөмж гаргадаг газар. ҮАБЗ-өөс ямар ч оффтейк гэрээ хийдэггүй. Сая л ил болоход харж үзлээ. Зөвлөмжүүд бол гаргаж байсан. Бүрэн эрхийнхээ хүрээнд зөвлөмжтэй танилцаж болно.
АМНАТ тооцох журам хууль зүйн үндэслэлтэй. АМНАТ тооцох журмыг өмнө нь 10 удаа баталж байсан юм билээ. Энэ журмыг баталснаар зогссон байсан биржийн арилжаа 8.1 дахин өссөн. Биржийн арилжааны үнэ өссөн.
УИХ-ын гишүүн Л.Оюун-Эрдэнэ: Би уг нь дуугүй л яваад байсан юм. Өнөөдөр ил тод ярилцах цаг нь болж байх шиг байна. 2024 оны сонгууль МАН дэлхий дээр ганцаараа олонхын санал авсан. Өөр ийм эрх баригч хүчин байгаагүй. Бид мөрийн хөтөлбөрөө хэрэгжүүлэхийн төлөө л явах ёстой байсан. Төрийн ажил бол баримтад тулгуурлаж ярих ёстой болохоос цахим орчноор дамжуулж бие биеэ харлуулж болохгүй. Нүүрсний оффтейктой холбоотой асуудал 2022 онд төлбөрийн тэнцэл 2.7 тэрбум болчихсон юм. Тухайн үед Эдийн засаг хөгжлийн сайд Ч.Хүрэлбаатар байсан. Ингээд гааль дээр нүүрсний бүрдүүлэлт, экспорт байгаа хэр нь валют орж ирэхгүй байгааг Ч.Хүрэлбаатар сайд олж харсан. Ингээд энэ гэрээнүүдийг 2022 онд ил болгосон. Өчигдөр нэмж ил болгосон зүйл байхгүй. ҮАБЗ шийдвэр гаргадаг нь үнэн. Тендерийн тухай хуульд энэ зөвлөмж хамаарахгүй гэдэг шийдвэр гаргадаг. Нэг үгээр хэлбэл шууд гэрээ хийх, худалдан авалттай холбоотой асуудлаар ТЕГ-аас бичиг авахын тулд ийм шийдвэр гаргадаг. Тагнуул үүнийг нууц гэж үздэг. Тиймээс энэ зөвлөмжийг ч ил болгох хэрэгтэй.
Бодийн оффтейк гэрээ явж байхад Г.Занданшатар дарга ЗГХЭГ-ын дарга байсан. Би ажлыг нь авсан. Энэ гэрээтэй холбоотой асуудлыг нүүрсний сонсгол дээр валютын нөөц яаж багасаж байгааг ярих зорилготой ажлын хэсэг байгуулсан. Энэ ажлын хэсгийг Б.Энхбаяр ахалсан. Бодийг тойрч ярьсаар байгаад Бортээг болж хувирсан. Бодьтой холбоотой асуудлыг ярих цаг болсон. Яагаад өргөн царигаар төмөр замыг тавьсан юм бэ.
УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаан үргэлжилж байна.
