УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг огцруулах асуудал хөндөж мэдээлэл өглөө.

УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг: Монгол Улсын Үндсэн хуульд заасанчлан ард түмний элч болон иргэн, улсын ашиг сонирхлыг баримтална гэж УИХ-ын гишүүд бид тангараг өргөж, үүрэг хүлээсэн. Бүрэн эрхийнхээ хүрээнд Монгол Улсын Үндсэн хуулийг зөрчиж, парламентын засаглалд халдаж, эдийн засгийг доройтуулж, ард иргэдийг төөрөгдүүлж нийгмийг эмх замбараагүй байдал руу түлхэж байгаа ноён Г.Занданшатарыг Ерөнхий сайдын албан тушаалаас огцруулах асуудлыг хөндөж тавих гэж байна. Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Засгийн газар 100 хоногт юу амжуулсан талаар мэдээлэл өгсөн.

Ингэхдээ 3:3 сагсан бөмбөгийн эмэгтэй баг маш олон хүчирхэг багийг хожиж дэлхийн аварга болсон. Мөн шатар, бокс, математик, и-спортын The MongolZ баг дэлхий аварга боллоо. Энэ бол Засгийн газрын хийсэн аугаа ажлын нэг байлаа гэсэн. Иймэрхүү хэмжээний мэдэгдэл хийж олон нийтийг бухимдуулахаас өөр зүйл хийсэнгүй.

Нөхцөл байдлыг бид дүгнэж үзсэн. Ялангуяа улс орны эдийн засгийн нөхцөл байдлын талаар өгч байгаа макро түвшний тоо бүгд худлаа гэдгийг баримттайгаар хэлье. Хүн албан тушаал эрх мэдэлд үлдэх сонирхолтойгоор улайрч болно. Гэхдээ иргэдийг төөрөгдүүлж худлаа мэдээллээр хангаж болохгүй гэдгийг зарчмын хувьд ярья.

Нэгдүгээрт, 2026 оны Төсвийн тухайн хуулийн төсөлд Аудитын ерөнхий газраас өгсөн дүгнэлт бий. Гэтэл "Валютын нөөц 5.7 тэрбум ам.доллар буюу бараг 6 тэрбум ам.долларт хүрлээ" гэж мэдээлсэн. Валютын нөөц хасах дүн рүү орсон шүү. Тиймээс 1 тэрбум ам.долларын оффтейк гэрээг "Эрдэнэс Тавантолгой"-гоор дамжуулан байгуулах гэж байна. Үүнтэй санал нэгдэхгүй. "Эрдэнэс Тавантолгой" компанийн худалдан авах журамд өөрчлөлт орсон. Үүнийг Чалкогоос дахин зээл авах гэж байх шиг байна.

Хоёрдугаарт, эдийн засгийн өсөлт 5.6 хувьтай үүнээс 3.6 хувь нь хөдөө аж ахуйн салбарынх бүрдүүлсэн. Гэхдээ өнгөрсөн өвөл зудад алдсан малаа үүнд оруулж тооцоогүй. Эдийн засгийн өсөлтийн 2 хувиар тэлсэн гэж мэдэгдээд байгаа. Үүн дотор уул уурхайн салбарт ердөө нэгхэн хувь өссөн. Уул уурхайгаас хэт хамааралтай орны хувьд цаашдаа дампуурлын эрмэгт ч хүрч болох ноцтой нөхцөл байдал үүсчхээд байгааг худал мэдээллээр төөрөгдүүлээд байна. Өнгөрсөн жил 16 хувийн өсөлттэй байсан.

Ерөнхий сайд зургаадугаар сарын 16-нд томилогдсон. Гэтэл зургаадугаар сарын буюу өмнөх Засгийн газрын тайланг өөртөө наагаад байна. УИХ-д ч, олон нийтэд ч худал ярина. Төсвийн хөрөнгө оруулалт, тендер, худалдан авалт, санхүүжилт бүгд зогссон. Эдийн засаг ямархуу хэмжээнд доройтож элгээрээ хэвтсэнийг эндээс харж болно. Төрийн сангийн данс улайчихсан. Цалин, тэтгэврээ тавьж чадахгүй хэмжээнд хүрчихсэн. ОУВС-ийн төлөөлөгчид ажиллаад, манай улсыг дефолт зарлахад бэлэн, хөтөлбөрт орох шаардлага хангасан гэдгийг хэлсэн байна. Өнөөдөр өргөн хэрэглээний барааны үнэ ямар өндөр байгаа билээ, үүнд бид сөхөрч байна.

Ерөнхий сайдын дараагийн худлаа ярьж байгаа зүйл бол данхар төрийг цомхотгоно гэж хэлсэн. Гэтэл жирийн төрийн албан хаагчдыг маш олноор нь ажлаас халж байна. Эсрэгээрээ өөрсдийнхөө  ах, дүү, жолооч, туслах, хамаатан саднаа консулын албанд томилж байна. Энэ шударга ёс юм уу. Ярьдаг шигээ үнэн, зөв байх хэрэгтэй.

Ирэх оны төсвийн төсөлд ахмадын тэтгэвэр, багш нарын цалин, эрүүл мэндийн даатгалын сангийн санхүүжилт маш доголдолтой бөгөөд асуудалтай байгаа. Гэвч Засгийн газарт ажиллаж байгаа сайд нарын тойрогт маш олон зураг төсөвгүй хөрөнгө оруулалт болон үр ашиггүй хөрөнгө оруулалт орж ирсэн. Үүнийг Аудитын ерөнхий газар дүгнэлтээрээ баталсан.

Эрэл хайгуул нь хийгдээд, өмнө нь нээчихсэн "Оюут" ордыг "Би нээлээ" гэсэн нь инээдтэй хэрэг. Хүмүүсийг хуурч албан тушаалд удах гэсэн арга заль нь туйлын харамсалтай.

Үндэсний баялгийн сантай холбоотой асуудал зэрэглээ болж байгаа. Баялгийн сангийн яриа хэлэлцээрүүд "Ухаа худаг" дээр тулж очоод зогсож байна. Үүнийг асуухаар өөр зүйл ярьдаг. Мөн "Оюу толгой"-н хэлэлцээрийг эс үйлдэхүйгээр алдаж, өдөрт 10 тэрбум, жилд 4.7 их наяд төгрөг төлж байна. Энэ асуудал дээр тайлан авъя гэхээр ажлын хэсэг байгуулсан гэсэн захирамж л үзүүлдэг.

Ер нь АМНАТ-ийн талаар миний бие шүгэл үлээсэн. Гэвч намайг баримтгүйгээр гүтгэж байна. Миний бие сая гараа угаасан, гар, сэтгэл цэвэр зарчим тунгалаг байгаа шүү. АМНАТ-ийн  асуудлыг сөхөж ярихад салбарын сайд нь "Энэ удаад л өнгөрөөчих" гэж гуйж байсан. Үндсэн хуульд заасанчлан нийт ард түмэнд хамаатай баялгийг АМНАТ-ийн аргыг бууруулах замаар хулгайлж байхад УИХ-ын гишүүн би дуугүй байж чадахгүй гэж хэлсэн. Өмнө нь АМНАТ авч байсан шийдвэр хэвээр бий. Гэтэл нэмээд 4 сар 10-хан хоногийн хугацаатай хоёр заалт нэмж гаргасан. Энэ нь юу гэсэн үг вэ. Би дандаа баримт ярьдаг. Монгол Улс Биржийн тухай хуультай болоод гурван жил болох гэж байна. Үүнээс бид ухарч болохгүй.

Байхгүй хэргийг байгаа мэтээр зохиож нүүрсний хэрэг үүсгэж чадаж байгаа бол нууцад хамааруулсан оффтейк гэрээнүүдээ илэн далангүй ярьж, мухарламаар байна.