Намын даргыг сонгох процесс хуулийн дагуу явагдаагүй талаар МАН-ын Хууль, эрхзүйн хэлтсийн дарга Г.Төгөлдөр мэдээлэл өглөө.
Тэрээр “МАН-ын даргыг сонгосон Бага хурал нь анх эхэлсэн цагаасаа л дүрэм болон хуулийн зөрчилтэйгөөр явагдсан. Энэ нь ямар агуулгаар явагдаж байгаа гэвэл дүрмийн дагуу МАН-ын Бага хурал хэлэлцэх асуудлаа баталсан. Хэлэлцэх асуудлаа батлахдаа зохион байгуулалтын асуудлыг нэгдүгээр зүйл заалтаар баталсан юм. Энэ асуудлыг батлахаасаа өмнө МАН-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ гарч ирээд намын даргын ажлыг хүлээлгэж өгөх нь нээлттэй шүү гэх агуулгаар ярьсан. Хурлын процесс бол дэгээ эхлээд баталдаг. Нэгдүгээрт зохион байгуулалтын асуудал, хоёрдугаарт их хурлын тов гэх зүйл заалтуудын дагуу батлаад Бага хурлын гишүүдээс асуулт асуусан. Хурал даргалагч хэлэхдээ, зохион байгуулалтын хэсэг дээр бид намын даргыг сонгох асуудлыг оруулсан гэсэн. Гэтэл улс төрийн намын тухай хуулийн 17.6 хэсэгт заасны дагуу төлөөллийн төв байгууллага буюу Бага хурал өөрөө тухайн намын дүрэмд заасны дагуу намын даргаа сонгох асуудлаа хийж болно гэсэн ганцхан зохицуулалт бий. Үүнийг авч үзвэл МАН-ын дүрмийн 20.3.7 дээр ч ганцхан заалт байгаа. Ямар тохиолдолд Бага хурал өөрөө намын даргыг сонгож болох вэ гэх урьдчилсан нөхцөлийг дүрэмдээ заасан. Энэ нь юу гэвэл орон гарвал гэж байгаа юм. Тэгэхээр орон гарвал гэж байгаа агуулгыг бид нар шийдээгүй байж Л.Оюун-Эрдэнэ намын дарга бол зүгээр нээлттэй шүү гэж хэлэхэд нь дэг баталж эхэлснээр асуудал үүсч эхэлсэн.
Намын дарга хурлын дэг батлагдаад, саналын тооллогын комисс батлагдсаны дараа гарч ирээд намын даргын ажлаа өгөхөө илэрхийлж байна гэсэн. Өөрөөр хэлбэл, хуульд заасны дагуу болон дүрэмд заасны дагуу тухайн хүн ажлаа ямар хүндэтгэн үзэх шалтгааны улмаас өгч байгаа вэ, өгч байгаа бол бичгээр гаргасан уу, өргөдлөө өгөх юм уу, хүсэлтээ гаргасан юм уу гэдэг асуудлыг огт яриагүй. Одоог хүртэл намын даргын өргөдөл огт харагдаагүй байна. Эхлээд чөлөөлсөн нэг тогтоол, дараа нь сонгож баталсан нэг тогтоол гэсэн дарааллаар бэлдсэн байсан. Гэтэл хурал даргалагч нь нэг тогтоол дээр хоёуланг нь оруулна гэсэн. Чөлөөлсөн тогтоолын нэгдүгээр заалтаар, хоёрдугаар заалтаар нь баталсныг нь заая гэх агуулга орж ирсэн.
Тооллогын комисс үзэхдээ хуулиар зохицуулаагүй юм чинь бид дураараа дүрмээ баталчих боломжтой гэж байгаа юм. Хэрэв аль нэг нэр дэвшигч нь Бага хуралд оролцсон нийт гишүүдийн гуравны хоёрын саналыг авч сонгогдохоор дүрэмд заасан. Гэтэл аль нэг гишүүн уг саналыг аваагүй тохиолдолд тооллогын комиссоос баталсан журмын дагуу өндөр санал авсан нэг нэр дэвшигчийг үлдээгээд тэр хүн дээрээ санал хураая гэсэн. Энэ нь хамгийн өндөр санал авсан нэгийг нь үлдээгээд нөгөөхийг нь хасъя гэсэн хасалтын зарчим явагдаж байна. Хуульд заасан гуравны хоёрт хүрээгүй гэх дүрмийг хассан. Тэгээд нэг хүнээ гаргаж ирээд тэр хүнээ дэмжье гэсэн л үйл явдал болж байгаа юм. Тооллогын комисс эрх хэмжээгээ хэтрүүлж Монгол Улсын Үндсэн хуулийг зөрчсөн гэж үзэхэд болохоор байна.
Намын даргын өөрчлөлтийг 60 хоногийн дотор дээд шүүхэд хүргүүлнэ. Дээд шүүх 30 хоногийн дотор бүртгэх тухай шийдвэр гаргадаг. Бага хурлын өчнөөн олон дүрмийн зөрчилтэй энэ асуудлыг Монгол Улсын Дээд шүүхэд өгч чадах болов уу. Магадгүй өгч чадахгүй байж байгаад Их хурал руугаа энэ асуудлыг шийдвэрлүүлэх үү гэх хувилбар үүссэн. Нуух зүйл байхгүй гэж үзэж байгаа бол энэ 7 хоногтоо дээд шүүхэд өгөх хэрэгтэй.
100 гаруй жилийн түүхтэй МАН нь ардчилсан зарчмыг зөрчиж, нэгийгээ хасаж байж нөгөөгөө сонгодог ийм зарчим байж болохгүй юм. Тооллогын комисс хүмүүсийн мандатыг нэг бүрчлэн тоолоогүй. Нүдэн баримжаагаар тоолсон. Тооллогыг комисс журам батлах гэж биш, тоолох гэж байх ёстой. Дүрэм болон хуулиа зөрчиж, нэг нэр дэвшигчээ хассан. Энэ бол хууль дүрэмд нийцээгүй бөгөөд Дээд шүүхэд бүртгүүлэх боломжгүй зүйл гэж бодож байна" гэлээ.
