Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаяр Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын хил холболтын төмөр замын бүтээн байгуулалтын хэлэлцээр, түүнд уялдах "Чайна энержи"-д нүүрс борлуулах урт хугацааны гэрээг шүүмжилж мэдээлэл хийлээ.

Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаяр: Би сүүлийн өдрүүдэд их том луйвар, хулгайн тухай яриад байгаа. Гэтэл үүнтэй холбоотойгоор ганц, хоёр хүн нуугдаад, баригдсан нь янз бүрийн муухай үг хэрэглээд уурлаж байна. Тэд нэгдүгээрт, хулгай хийснээ хүлээн зөвшөөрлөө. Мөн өндөр албан тушаалтнуудын ёс суртахуун маш муухай дордож, даварчээ. Тэдэнд хэлдэг хүн байхгүй болсон.

Муухай хараал хэлдэг, хэвлэл мэдээлэлд бүдүүлэг ханддаг, энэ байдлаа ард түмэнд харуулдаг. Бусад ёс зүй өндөртэй оронд бол аль хэдийн огцорсон байгаа. Гэтэл манайд хулгай, луйвраа хааж, нууж үлдэхийн тулд гүтгэж, гүжирдэж, муу муухай үг хэлж байна. Тодорхой жишээ нь, Б.Дэлгэрсайхан сайдын хэлж байгаа үг, хандлага.

Нэгдүгээрт, энэ гэрээг байгуулахдаа гурвыг цогцоор гэдэг муухай, худлаа нэр олж өгсөн байна. Яагаад гэвэл луйвар булхайгаа нуух хэрэгтэй байсан. Гурвыг цогцоор нь гэдэг товчхондоо нүүрс олборлолтоо нэмэгдүүлье, төмөр замаа тавья, нүүрсээ худалдах гэрээ байгуулъя гэсэн асуудлыг цогцоор шийдэх гэрээ байгуулсан. Үүнийг Засгийн газар хэлэлцэж байгаад луйвар, булхайн санаагаа нуун дарагдуулж байгаад УИХ-д өргөн барьсан. УИХ-ын 58 дугаар тогтоол дээр хэд хэдэн ноцтой асуудал гарсан. Урьд өмнө баримталж байсан муу гэрээний жишгийг баримтлаарай гэсэн үүрэг даалгавар өгсөн. Хоёрдугаарт, битгий сорчлоорой гэдэг зүйл заалт оруулсан. Гэтэл Б.Дэлгэрсайхан, Ц.Туваан сайд, Хятадын тал гарын үсэг зурсан гэрээнд сорчилсон  байна. Манай хамгийн өндөр үнэтэй нүүрс буюу коксжих нүүрсийг нийт зарах гэж байгаа 250 сая тонны 55 хувь байхаар сорчилсон байгаа юм. Түүнчлэн, 35 хувь нь харьцангуй чанартай гуравны нэг гэсэн нэртэй нүүрс байна. Үлдсэн 10 хувийг чулуун нүүрс буюу хамгийн бага үнэтэй нүүрс байхаар оруулжээ. Гэтэл Тавантолгойн ордны нийт нүүрсний нөөцийг бодоод үзвэл зөвхөн 10 хувь нь коксжих нүүрс байдаг.