Засгийн газар өчигдөр 2026 оны төсвийн төслийг УИХ-д өргөн барьсан билээ. Өнөөдөр Ерөнхий сайд Г.Занданшатар танхимынхаа сайд нарын хамт 2026 оны төсвийн төслийг боловсруулахад барьж ажилласан концепц, бодлогын ямар гол өөрчлөлтүүд орж байгааг танилцууллаа. 2026 оны төсвийн онцлог нь иргэдийн оролцоонд тулгаарлаж, татварын ачааллыг бууруулахад чиглэсэн гэдгийг Ерөнхий сайд Г.Занданшатар онцлов. Ингээд 2026 оны төсвийн бодлогод туссан онцлох өөрчлөлтийг тоймлон хүргэе.
Иргэдийн оролцоо, санал дээр тулгуурлаж боловсруулсан учраас “Иргэдийн төсөв” гэж нэрлэж байгаа аж. Төсвийн төсөлд 201100 иргэн санал өгсөн бөгөөд иргэдийн олонх нь эрүүл мэнд, боловсрол, эрчим хүчний найдвартай байдлыг хангахад 2026 оны төсвийн бодлогыг чиглүүлэх ёстой гэж эрэмбэлсэн байна. Энэ дагуу төсвийн хөрөнгө оруулалтын тэргүүлэх салбар нь эрүүл мэнд, боловсрол, эрчим хүч байхаар тусгажээ.
Төсвийн хязгааргүй өсөлт тэлэлтийг анх удаа хязгаарласан. Төсвийн зардлыг 3 их наяд төгрөгөөр буурууллаа.
1. Эрүүл мэндийн салбарын хөрөнгө оруулалтыг 5 дахин нэмэгдүүлж, 1.3 их наяд төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хуваарилжээ. Дараах бүтээн байгуулалтыг хийхээр төлөвлөсөн байна.
Хавдар судлалын үндэсний төв II-ыг барьж байгуулна.
Хавдрын робот мэс заслын тоног төхөөрөмж худалдан авна.
Зүрх судасны үндэсний төвийг шинээр байгуулна.
Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн их засварыг хийнэ.
Эд, эс эрхтэн шилжүүлэн суулгах төв байгуулна.
Булган аймгийн 100 ортой нэгдсэн эмнэлэг болон 17 аймагт яаралтай түргэн тусламжийн эмнэлгүүдийг шинээр байгуулна.
Эмнэлгүүдийн тоног төхөөрөмжийг сайжруулахад 49.7 тэрбум төгрөг тусгасан. Нийт 19 эмнэлгийг шинээр ашиглалтад оруулахаар болсон.
2. Боловсролын салбарын хөрөнгө оруулалтыг хоёр дахин нэмэгдүүлж 1 их наяд төгрөгийг хуваарилсан байна. Энэ хүрээнд:
73 цэцэрлэг, 117 сургууль, 32 дотуур байр барина.
66.7 тэрбум төгрөгийн тоног, төхөөрөмжийг шийднэ.
Боловсролыг дэмжих, багш нарын нийгмийн асуудлыг шийдэхэд 100 тэрбум төгрөг суулгасан.
3. Эрчим хүчний салбарт 3.9 их наяд төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийж, эрчим хүчний үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлж, 664 МВт-аар импортыг бууруулна.
4. Нийт иргэд, баялаг бүтээгчдэд ирж байгаа татварын ачааллыг бууруулж, төрийн оролцоог хумина. 2026 оны төсвийн тухай хуультай хамт НӨАТ-ын тухай хуулийн төслийг өргөн мэдүүлсэн. НӨАТ-ын буцаан олголтыг 2.5 дахин нэмэгдүүлж, 1 сая төгрөгийн худалдан авалтад 5 хувийн НӨАТ-ын буцаан олголт олгодог болно. Иргэд 2027 оноос 500 хүртэл төгрөгийн худалдан авалтад төлсөн НӨАТ-өө 100 хувь буцаан авна.
Сардаа 800 мянган төгрөгийн худалдан авалт хийсэн хүн 80 мянган төгрөгийн НӨАТ төлж, хоёр хувийн буюу 16 мянган төгрөг буцааж авдаг байсан бол 40 мянган төгрөг буцаан авдаг болно. Харин 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс 2027 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн иргэн бүрийн сарын 500,000 төгрөг хүртэлх худалдан авалтад төлсөн нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг 100 хувиар хөнгөлж, 500,000-1,000,000 төгрөг хүртэлх худалдан авалтад төлсөн нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг 50 хувиар хөнгөлж, 1 сая төгрөгөөс дээш хэсэгт 20 хувиар хөнгөлж буцаан олгох зохицуулалтыг тусгасан.
Нийт иргэдийн 75 хувь нь 1 сая төгрөг хүртэлх төгрөгийн худалдан авалт хийж байгаа учраас олонхдоо ээлттэй НӨАТ-ын буцаан олголтын систмийг хэрэгжүүлэхээр болсон нь энэ аж.
Цаашид Татварын багц хуулийг хэлэлцэн баталснаар:
Сарын 800 мянга хүртэлх орлогыг ХХАОТ-аас 100 хувь чөлөөлнө. 1.5 сая төгрөгийн цалинтай хүн байлаа гэхэд 800 мянган төгрөгөө татвараас чөлөөлүүлж, 700 мянгаасаа 10 хувийн татвар төлнө.
Жижиг дунд үйлдвэрлэгчдийн татварын ачааллыг багасгана. 2.5 тэрбум төгрөгийн борлуулалтын орлоготой ЖДҮ эрхлэгчид хөнгөлөлт эдэлнэ.
Хялбаршуулсан горимын босго 50 сая байсныг 400 сая болгож нэмэгдүүлнэ. /НӨАТ төлөх босгох/
Банкин дахь дансыг хааж татвар төлүүлдэг байсан бүдүүлэг зохицуулалтыг хална. Дансыг нь хаах бус татварт суутгадаг зохицуулалт хийнэ.
5. Төсвийн хязгааргүй өсөлт тэлэлтийг анх удаа хязгаарласан. 2025 оны төсвийн зарлага 35.1 их наяд төгрөг байсныг 2026 онд 32 их наяд болгон зардлыг 3 их наяд төгрөгөөр буурууллаа. Уул уурхай, нүүрс, алтны үнэ өсөхөөр дагаад төсвөө тэлснээсээ болж дараа нь өрөнд ордог. Гадаад өрийн дарамт нэмэгддэг энэ жишгийг халж байна. Энэ талаас нь харвал 2026 оны төсөв хэмнэлтийн төсөв болж байна.
2025 онд нийт төрийн албан хаагчдын тоо 230.9 мянга байсан бол одоо 218 мянга болж, төрийн албаны тэлэлтийг анх удаа хязгаарлалаа. 2025 оны төсвийн тодотголын түвшнээс нэмэгдүүлэхгүй байх бодлого барина.
2000 орчим км зам шинээр барина. 223 км зам засна, 1317 метр гүүр засна гэж Ерөнхий сайд танилцуулав.
