Open iToim app
Технологи | 2 мин уншина

Хөдөлмөрийн зах зээл дэх Хиймэл оюун ухааны нөлөө сүйрэл дагуулах уу, хөгжил дагуулах уу

Хөдөлмөрийн зах зээл дэх Хиймэл оюун ухааны нөлөө сүйрэл дагуулах уу, хөгжил дагуулах уу
Нийтэлсэн 2025 оны 3 сарын 22
Харвардын эдийн засагчид болох Дэвид Деминг, Лоуренс Х. Саммерс нарын саяхан хийсэн судалгаа хиймэл оюун ухаан хөдөлмөрийн зах зээлийг өөрчилж буйг нотолжээ. АНУ-ын хөдөлмөрийн зах зээлийн 100 гаруй жилийн өгөгдлийг судалсны үр дүнд 1990-2017 оны хооронд хөдөлмөрийн зах зээлд харьцангуй тогтвортой байдал ажиглагдсан нь автоматжуулалтын улмаас ажлын байрууд их хэмжээгээр устаж байна гэсэн түгээмэл ойлголтыг няцааж байгаа аж. Гэсэн хэдий ч сүүлийн жилүүдэд AI хөдөлмөрийн зах зээлд томоохон өөрчлөлт авчирч буйг судлаачид онцолжээ.
Ажлын байрны туйлшралын төгсгөл
Урьд нь хөдөлмөрийн зах зээл "ган тугалга" хэлбэртэй буюу өндөр болон бага орлоготой ажлын байр өсөж, дундаж орлоготой ажлууд зогсонги байдалд ордог байсан. Гэвч 2010-аад оны сүүл үеэс эхлэн өндөр цалинтай, ур чадвар шаардсан ажлууд давамгайлж эхэлжээ.
ШУТ-ийн мэргэжлүүдийн өсөлт
Шинжлэх ухаан, технологи, инженерчлэл, математик (STEM) чиглэлийн ажлын байр 2010-2024 оны хооронд 6.5 хувиас 10 хувь болж өссөн нь техникийн ур чадварын эрэлт нэмэгдэж байгааг харуулж байна.
Бага цалинтай үйлчилгээний ажлын байрны бууралт
1980-аад оноос 2000-аад оны эхэн үе хүртэл хурдацтай өссөн үйлчилгээний салбар 2019 оноос эхлэн ажил эрхлэлтийн уналтад оржээ. Энэ өөрчлөлтийн шалтгаанд цалингийн өсөлт, COVID-19 цар тахлын нөлөө болон AI хэрэглээ багтаж байна.
Жижиглэн худалдааны салбарын өөрчлөлт
AI-д суурилсан цахим худалдаа улам бүр өсөн нэмэгдэж, уламжлалт жижиглэн худалдааны ажлын байрыг бууруулж байна. 2013-2023 оны хооронд жижиглэн худалдааны ажлын байрны эзлэх хувь 7.5 хувиас 5.7 хувь хүртэл буурч, 25 хувийн алдагдалд оржээ. Цар тахал цахим худалдааны шилжилтийг улам хурдасгасан бөгөөд хэрэглэгчид шинэ худалдан авалтын дадалтай болсон юм.
Судалгааны үр дүнд дараах дүгнэлтүүдэд хүрчээ. Үүнд:
Хиймэл оюун ухаан ажлын байрыг устгаж байгаа бус, харин үүргийг өөрчилж, өндөр ур чадвартай ажилчдыг илүү шаарддаг болсон. Санхүү, удирдлага, сэтгүүл зүй зэрэг мэдлэгт суурилсан салбаруудад хиймэл оюун ухаан үр бүтээмжийг нэмэгдүүлж байгаа ч нэгэн зэрэг ажиллах хүчний цомхотголд хүргэж болзошгүй.
Саммерс үүнийг боломж болон сорилт гэж тодорхойлсон бөгөөд "Бүх мэргэжлийн хүмүүс хиймэл оюун ухааны талаар бодох хэрэгтэй. Энэ нь хүчирхэг хэрэгсэл болохын зэрэгцээ зарим төрлийн ажлуудыг шаардлагагүй болгоно" гэжээ.
Хиймэл оюун ухаан хөгжихийн хэрээр ажиллах хүчний зах зээл шинэ технологид дасан зохицох шаардлагатай болж байна. Уг судалгаанд автоматжуулалттай өрсөлдөхийн оронд түүнтэй хамтран ажиллах чадварыг хөгжүүлэх нь чухал гэдгийг онцолжээ.
Х.Бямбажаргал нь МУИС-ийг Олон улсын харилцаа мэргэжлээр төгссөн бөгөөд 2024 оноос iToim.mn сайтад сэтгүүлч, орчуулагчаар ажиллаж байна.
Онцлох мэдээ
Сүүлд нэмэгдсэн