Орос, Хятадыг холбосон шинэ том хийн хоолой болох “Сибирийн хүч 2” төсөл Бээжин, Москва, Вашингтоны харилцааг өөрчлөхөд хүргэж болзошгүй геополитикийн нөхцөл байдал үүсээд байна. Энэ хоолой ашиглалтад орвол Монголоор дамжин Хятадад нийлүүлэх Оросын байгалийн хий жилд 50 тэрбум шоо метрээр (1.8 их наяд шоо фут) нэмэгдэх юм. Монголын Засгийн газрын 2024-2028 оны ажлын хөтөлбөрт "Сибирийн хүч 2"-ыг хассан бөгөөд Хятад, Оросын албаны хүмүүс төслийн талаар сүүлийн үед цөөн хэдэн мэдээлэл өгсөн байна. Гэсэн хэдий ч Монгол Улсын Тэргүүн шадар сайд Л.Гантөмөр хийн хоолойн талаар яриа хэлэлцээ үргэлжилж, яриа хэлэлцээ ахицтай байгааг онцолсон. Хэрэв Хятад, Орос хоёр тохиролцоонд хүрч, хийн хоолойг барьж эхэлбэл хамтран ажиллаж, төслийг эрчимжүүлэхэд бэлэн гэдгийг Монголын тал онцолж байгаа юм.
Монгол Улсын Эдийн засгийн сайд “Пост” сонинд ярилцлага өгөхдөө “Сибирийн хүч 2” төсөл Монгол Улсын Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөрт яагаад тусгагдаагүй вэ гэвэл энэ нь нэг талыг барьж шийдэгдэх боломжгүй асуудал. Төслийг үргэлжлүүлэхийн тулд эхлээд Хятад, Орос хоёр тохиролцоонд хүрэх ёстой. Миний бодлоор цорын ганц асуудал бол худалдан авагч CNPC нь ханган нийлүүлэгчтэй хөрөнгө оруулалт, үнийн хувьд тохиролцох шаардлагатай байна" гэжээ. Ши Жиньпин дарга, ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин, тухайн үеийн Монголын төрийн тэргүүн нар арван жилийн өмнө Хятад-Монгол-Оросын эдийн засгийн коридор байгуулах санамж бичигт анх гарын үсэг зурсан.
Зүүн чиглэлийн байгалийн хийн хоолой
Хятад улс сүүлийн жилүүдэд эрчим хүчний хангамжаа төрөлжүүлэхээр ажиллаж байна. ОХУ өнгөрсөн онд Хятадын хийн хоёр дахь том эх үүсвэр болсон. "Хэрэв Хятад, Орос хоёр тохиролцоонд хүрч, хийн хоолойг барьж эхэлбэл бид төслийг эрчимжүүлэхэд бэлэн байна.Монгол Улсын Засгийн газар энэ төслийг урагшлуулахын төлөө байна” гэдгийг Монгол Улсын Эдийн засгийн сайд тодотгожээ. Мягмар гарагт “China Electric Power News” сонинд нийтэлсэн ярилцлагадаа Үндэсний эрчим хүчний газрын Газрын тос, байгалийн хийн газрын дарга Лю Хонг 2025 онд хэрэгжүүлэх томоохон төслүүдийг жагсаахдаа дамжуулах хоолойн талаар дурдаагүй байна. Лхагва гарагт Үндэсний хөгжил, шинэчлэлийн хороо "хоёр чуулган"-ын ажлын тайландаа, Хятад улс дэлхийн түншүүдтэй эрчим хүчний хамтын ажиллагаа, тэр дундаа “Сибирийн хүч 1” дамжуулах хоолойг өргөтгөх ажлыг бодитоор урагшлуулна гэж мэдэгджээ.
