Open iToim app

Эдийн засаг | 5 мин уншина

Монгол Улс ЕАЭХ-ны чөлөөт худалдааны хэлэлцээрт нэгдвэл эдийн засгийн хувьд ямар үр нөлөөтэйг судалжээ

Монгол Улс ЕАЭХ-ны чөлөөт худалдааны хэлэлцээрт нэгдвэл эдийн засгийн хувьд ямар үр нөлөөтэйг судалжээ

Хүрэлбаатар БЯМБАЖАРГАЛ

Нийтэлсэн 2025 оны 3 сарын 6

Монгол Улс Евразийн Эдийн Засгийн Холбоо /ЕАЭЗХ/-той чөлөөт худалдааны түр хэлэлцээр байгуулах асуудал оны өмнө нэлээд эрчтэй яригдаж байгаад түр намжсан. Монгол Улс Евразийн эдийн засгийн холбоотой чөлөөт худалдааны хэлэлцээр байгуулах Ажлын хэсгийг Шадар сайд С.Амарсайхан ахалж байгаа бөгөөд тэрээр "Евразийн эдийн засгийн холбоотой байгуулах түр хэлэлцээрийг зогсоохгүй. Хугацааг нь хойшлуулаад үргэлжлүүлнэ" гэж мэдэгдсэн. Тэгвэл энэ хэлэлцээрт Монгол Улс нэгдэх асуудал хавраас дахин эрчимжих төлөвтэй байгаа аж.

Тэгвэл үүнээс урьдаж Монгол Улсын Их Сургуулийн Бодлогын судалгааны лабораториос Монгол Улс Евразийн Эдийн Засгийн Холбооны чөлөөт худалдааны хэлэлцээр нэгдэн орсноор гарах эдийн засгийн үр нөлөөний талаар судалгаа шинжилгээний бүтээл гаргажээ. Судалгааны үр дүнгээс танилцуулбал:

Тус ажлын хүрээнд дараах судалгааг хийсэн байна. Үүнд:

Монгол Улсаас ОХУ-д экспортолж буй болон ОХУ-аас импортолж буй зарим барааны үнийн дүнд гарах өөрчлөлтийг хэсэгчилсэн тэнцвэрийн загвараар тооцоолсон.

Хүрэлбаатар БЯМБАЖАРГАЛ

Х.Бямбажаргал нь МУИС-ийг Олон улсын харилцаа мэргэжлээр төгссөн бөгөөд 2024 оноос iToim.mn сайтад сэтгүүлч, орчуулагчаар ажиллаж байна.

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл ?

Онцлох мэдээ

Сүүлд нэмэгдсэн

Индекс нь нэгээс дээш гарсан 58 нэр төрлийн бараанаас БТКУС-ийн 51 дүгээр бүлгийн ноолуур, ноосны индекс хамгийн өндөр байгаа нь тус холбооны нэхмэл, сүлжмэлийн барааны орц болох боломжийг харуулж байгаа бол хүнсний бүтээгдэхүүнээс адууны мах болон БТКУС-ийн 16 дугаар бүлгийн боловсруулсан нөөшилсөн махны индекс өндөр байгаа ч тарифын бус шаардлагыг хангахгүй бол экспорт нэмэгдэх боломж муу болдог байна.
Монгол Улсаас экспортлох боломжтой экспортын харьцангуй давуу тал бүхий 58 бараанаас 20 нэр төрлийн бараа нь ОХУ-ын, 19 нэр төрлийн бараа Казакстан улсын, 18 нэр төрлийн бараа Армен улсын, тус бүр 15 нэр төрлийн бараа Беларусь болон Киргизстан улсын импортын харьцангуй давуу талтай давхцаж байгаагаас үзэхэд, Монгол Улсаас эдгээр барааг нийлүүлэх боломж байгаа ч ЕАЭЗХ-ны орнуудад эрэлт бага байгааг харуулж байна гэсэн нь тус судалгааны онцлох нэгэн дүгнэлт болж байна.
Харин Монгол Улсын импортын бүтээгдэхүүний харьцангуй давуу талын индексийн шинжилгээнээс үзэхэд, хэлэлцээрийн хүрээнд ЕАЭЗХ-оос Монгол Улсын талаас гаалийн тарифыг “0” болгохоор санал оруулсан 375 нэр төрлийн барааны 73.6 хувь буюу 276 бараа импортын харьцангуй давуу талтай, түүнээс 227 барааг сүүлийн 5 жилийн 3-аас дээш жилд тогтмол импортолжээ. Үүнээс үзэхэд, хэлэлцээрийн хүрээнд Монгол Улсын импорт илүү нэмэгдэх хандлага ажиглагдсан талаар судалгаанд дурджээ.