Монгол Улсын Засгийн газар БНФУ-ын “Орано майнинг” компани хооронд байгуулах Хөрөнгө оруулалтын гэрээтэй холбоотой асуудал болон ураны хөр хөнөөл байгаа, эсэх талаар ажлын хэсгийн эрдэмтэд мэдээлэл хийлээ. Тэд уран хүн, малын эрүүл мэндэд хоргүй нь манай улсын ч гаднын улсын ч судалгаагаар нотлогдсон гэлээ.

Цөмийн энергийн доктор Н.Тэгшбаяр: Миний бие энэ төсөлд мэргэжлийн шинжээчээр ажилласан. Ураныг олборлож байгаа газарт нь хэн нэгэн ирээд тарьчхаагүй. Анх хорвоо ертөнц үүсэхэд газрын гүнд 150-180 метрт уран байсан. Тэр урантай орчны усыг ууж болохгүй. Өөрөөр хэлбэл, тэр орчны усыг уран олборлохоос өөр юунд ч ашиглах боломжгүй. Энгийнээр бол бохир ус мэргэжлийн хэллэгээр бол техникийн орчин гэж нэрлэж байгаа. Тэнд ундны ус байхгүй. Уран бол цацрагт идэвхит ашигт малтмал. Тиймээс ус нь ч гэсэн хоруу чанартай. Цэвэр усыг бохирдуулаад байгаа мэт ойлгож болохгүй. Түүнчлэн уран олборлохдоо баталсан олон улсын дүрэм журмыг дагаж, ажиллана. Хөрөнгө оруулалтын гэрээнд мөн тусгасан байгаа. Баталсан стандарт, дүрмийн дагуу ажиллаж байна уу гэдэгт 3-4 жилд нэг удаа шинжээчдийн баг ирж, төсөл хэрэгжүүлэгч компанид шаардлага, зөвлөмж өгч ажиллана.

Өнгөрсөн хугацаанд Монгол Улс газар доор уусган баяжуулах аргаар, технологийн туршилт хийж 10 мянган тонн шар нунтаг олборлосон. Дэлхий нийтэд мөн энэ аргаар олборлодог жишиг бий. Энэ хугацаанд уран олборлосноос болж цацрагийн хордлого үүссэн тохиолдол бүртгэгдээгүй байна. Гэхдээ аливаа уул уурхай ямарч нөхцөлд стандартыг дагаж мөрдөх шаардлагатай. Мэргэжлийн хүний хувьд энэ төслийг дуустал шинжлэх ухааны ямар ч талаас нь зөв ойлголт өгөхөд бэлэн байна.