Л.Оюун-Эрдэнэ: Уран, хил холболтын асуудлыг УИХ-аар хэлэлцүүлж, "Эрдэнэс Тавантолгой" иргэн бүрд ногдол ашиг тараахаар шийдвэрлэлээЛ.Оюун-Эрдэнэ: Уран, хил холболтын асуудлыг УИХ-аар хэлэлцүүлж, "Эрдэнэс Тавантолгой" иргэн бүрд ногдол ашиг тараахаар шийдвэрлэлээ
Нийтэлсэн 2024 оны 12 сарын 20
Засгийн газар өнөө өглөө ээлжит бусаар хуралдаж, үндсэн гурван асуудал хэлэлцсэн байна. Францын Орона майнинг, Хятадын Чайна Энержитэй байгуулах гэрээ хэлэлцлийн асуудлыг ирэх долоо хоногт УИХ-д танилцуулахаар болжээ. Ингээд хэлэлцсэн асуудлаар Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ мэдээлэл хийж байна.
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ: Хамтарсан Засгийн газар байгуулагдсаны 100 хоног өнөөдөр болж байна. Үүнтэй холбоотойгоор Засгийн газар ээлжит бусаар хуралдаж, 100 хоногийн ажлын үр дүн, сайд нарт өгсөн үүрэг даалгаврын биелэлтийг сонссон. Хоёрт, төрийн өмчит компаниудын үр дүн, эдийн засгийн ерөнхий үзүүлэлтийг сонсож, дүгнэлээ. Гуравт, агаарын бохирдлын талаар мэдээлэл, дүгнэлт, шуурхай үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг хэлэлцлээ.
Эдийн засгийн ерөнхий мэдээлэл:
2024 оны арванхоёрдугаар сарын 20-ны байдлаар:
Сэтгүүлч Г.Батжаргал нь iToim.mn сайтад 2015 оноос ажиллаж байна. Улс төр, нийгэм, эдийн засгийн чиглэлээр мэдээ, мэдээлэл бэлтгэдэг.
Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл ?
Гадаад валютын улсын нөөц 4.9 тэрбум ам.доллар,
Улсын төсөв 1.3 их наяд төгрөгийн ашигтай гарсан. Үүний 50 хувь нь Үндэсний баялгийн сан дахь Хөгжлийн сан руу орох боломж бүрдэж байна.
Экспортын орлого 17 тэрбум ам.долларт хүрсэн байна.
Нүүрсний хэмжээ 81,8 сая тонн хүрч, түүхэн дээд хэмжээнд хүрэв. Нүүрсний экспорт өнөөдрийн хүрч болох хүчин чадалдаа тулсан гэсэн үг. Цаашдаа тээвэр ложистикийн нөхцөл байдлаа сайжруулснаар 100 сая тоннд хүрэх боломжтой.
Үндэсний баялгийн сангийн Ирээдүйн өв сан дөрвөн их наяд төгрөгт хүрлээ
Монгол Ардын Нам, Ардчилсан нам, ХҮН намын удирдлагууд тухайн үед буюу Үндсэн хуульд тогтолцооны өөрчлөлт оруулсны дараа 2024 оны нэгдүгээр сарын 31-нд санамж бичигт гарын үсэг зурж, Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийг УИХ-д өргөн барьж батлуулсан. Энэ хууль хэрэгжиж эхлээд анхны үр дүн өнөөдөр гарч байна.
Олон улсын баялгийн сангийн жишгээр Үндэсний Баялгийн санг өөдлөн дэвжих бэлгэдлийг бодож, Их Хааныхаа нэрээр нэрлэх болно. Олон улсад энэ сан “CHINGGIS FUND” нэршлээр танигдана гэсэн үг юм.
Үндэсний баялгийн сангийн Ирээдүйн өв сан 4 их наяд төгрөгт хүрсэн байна. Хуримтлалын санд 495 тэрбум төгрөг буюу Монгол иргэдийн нэрийн ХАДГАЛАМЖ-д иргэн бүрд 135 мянган төгрөгийн хадгаламж, Е-Монголоор дамжин өнөөдөр нээлттэй болж байна. Хадгаламж баялагтай хэрхэн уялдаж байгааг иргэн бүр харах боломж бүрдлээ.
Эрүүл мэнд, боловсрол, орон сууцжуулалтад тус хадгаламжийг бэлэн бусаар ашиглах боломжтой болж байна гэсэн үг. 2025 он гараад иргэн Та хүсвэл Хадгаламжийн нэрийн картаа авч болно. Баялаг ашиглагдах тусам хуримтлал нэмэгдэнэ. Үндэсний баялгийн 34 хувь ба түүнд ногдох АМНАТ-ын орлогоос хуримтлал үүсэж, иргэдийн хуримтлал арвижна.
Манай Засгийн газар хөгжлийг хурдасгах 14 мега төсөл хэрэгжүүлэхээ зарласан. Үүний 50 хувь эрчим хүчний эх үүсвэрээ нэмэгдүүлэх төсөл бий. Үүнээс өнгөрсөн хугацаанд Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын зээлийн хэлэлцээрийг байгуулсан. Ирэх хавраас бүтээн байгуулалтын ажил эхэлнэ. Энэ нь өөрөө хөрөнгө оруулагчдад эерэг байдал үүсгэнэ.
Мөн 14 мега төслийн нэг болох Багануурын уурхайг түшиглэн Кокс химийн үйлдвэрийг байгуулах шийдвэрийг өнөөдөр гаргалаа.
Орона майнинг компанитай байгуулах ХөОГ-ний тухай:
-"Бадрах Энержи"-тэй ураны чиглэлээр байгуулах Хөрөнгө оруулалтын гэрээг ирэх долоо хоногийн лхагва гаригт УИХ-д өргөн барьж хэлэлцүүлэхээр боллоо. Энэ бол Оюу толгой төслийн араас орох хоёр дахь том ХөОГ болно. "Бадрах Энержи"-тэй ХөОГ хийхдээ Засгийн газар 10 хувийн алтан хувьцаа эзэмшинэ. Монголын тал ямар нэгэн хариуцлага хүлээхгүй.
Засгийн газар өөрийн эзэмшлийнхээ 34 хүртэл хувийнхаа 24 хувь иргэдийн хуримтлалын санд хадгаламж хэлбэрээр АМНАТ нь тооцогдож орохоор төлөвлөж байна. Энэ амжилттай хийгдэж чадвал дараа дараагийн олон төсөл дээр сайн жишиг болно. Баялагтай эзэн байх боломж нээгдэнэ.
Чайна Энержи компаний байгуулах гэрээ хэлцлийн тухай:
-Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын хил холболтын төмөр замын хэлэлцээрийг хоёр улсын Засгийн газар байгуулсан. Үүнийг ирэх долоо хоногт УИХ-д өргөн барьж хэлэлцүүлэхээр тогтлоо. Энэ төмөр замын хил холболтын ажил яагаад 16 жил гацсан зэрэг асуудлыг УИХ дээр нээлттэй хэлэлцэнэ. Энэ асуудал яагаад 16 жил гацсан, хэн гацаасан, боломжоо яагаад алдсаныг нээлттэй ярина. Олон хүн, тодорхой компанийн эрх ашиг хөндөгдөх учраас хэвлэл мэдээлэл, УИХ хэрсүү хандана гэдэгт итгэлтэй байна.
Эрдэнэс Тавантолгой ХХК-ийн ашгийн тухай:
Өнөөдрийн байдлаар Эрдэнэс Тавантолгой ХХК 4.3 их наяд төгрөгийн ашигтай ажилласан байна. Монгол Улсын хувьцаа эзэмшигч бүр 350 мянган төгрөгийн ногдол ашиг авах боломж бүрдсэн байна. Иргэдэд олгох ногдол ашгийг инфляцын дарамтаас сэргийлж нэг дор бус гурав хувааж олгох нь зүйтэй гэж шийдвэрлэлээ. Хуримтлалын санд хуримтлагдаж байгаа дүнтэй ижил дүнгээр буюу 135 мянган төгрөгөөр ногдол ашиг олгогдох нь зүйтэй гэж үзсэн. 2024 оны баланс гарч, 2025 оны нэг, хоёрдугаар сараас иргэдэд ногдол ашиг олгогдоно.
Аж ахуйн нэгжүүд орлогын татварынхаа 1 хувийг агаарын бохирдолд зарцуулж боломжийг нээнэ
Мөн өнөөдөр агаар, орчны бохирдлын талаар хэлэлцэж зарим шийдвэрийг авахаар боллоо.
Нийслэлийн түгжрэл, агаар орчны бохирдол, хөрсний бохирдол гамшгийн түвшинд хүрсэн гэдгийг хүлээн зөвшөөрөх ёстой. Тиймээс Өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжүүлж байна.
Гамшгийн нөхцөл байдалтай холбоотойгоор УИХ-тай хамтран эрх зүйн тусгай орчныг бий болгох ёстой гэж үзлээ.
Нэг хувийн татварын эрх зүйн орчныг бүрдүүлсэн. Аж ахуйн нэгжүүд орлогынхоо 1 хувийг Засгийн газрын зорилгын хүрэнд нийгэмд тустай зарим зүйл дээр дэмжлэг үзүүлбэл тухайн нэг хувийн татварыг авахгүйгээр үлдээх зохицуулалтыг хийсэн. Хүсвэл эл үүсвэрийг ААН-үүд нийслэлийн агаарын бохирдлыг бууруулахад зарцуулах боломжийг нээнэ.
