Монгол Улсын валютын нөөц түүхэнд байгаагүй өндөр дүн буюу 5.2 тэрбум ам.долларт хүрээд байна. Үндсэндээ Монгол руу чиглэсэн валютын урсгал сайжирсан гэсэн үг. Мэдээж сайн мэдээ. Манай улсад валют орж ирж байгаа үндсэн гурван том урсгал бий. Нэг нь, цэвэр экспортын орлого. Нөгөө нь гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт. Үлдсэн нь, гадаадын хөнгөлөлттэй зээл тусламж, гадаад зах зээлээс босгосон эх үүсвэр багтана. Тэгвэл өнгөрсөн онд экспортын орлого, гадаадын зээл тусламжийн орлого өсч, харин Оюу толгойг эс тооцвол гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт буурчээ. Зүй нь, зээл тусламжийн орлогоос илүү гадаадын хөрөнгө оруулалт нэмэгдэх нь нийгэмдээ ч, эдийн засагтаа ч илүү өгөөжтэй. Учир нь, гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтыг дагаж шинэ технологи, ноу-хау, өрсөлдөөн бий болж, ажлын байр олноор нэмдгийг судалгаа харуулжээ.
Санхүүгийн эдийн засгийн их сургуулийн дэд профессор Ж.Дэлгэрсайханаар ахлуулсан судалгааны баг 2023-2024 онд “Уул уурхайн салбарын гадаадын хөрөнгө оруулалтын Монгол Улсын нийгэм, эдийн засагт үзүүлэх нөлөө”-г судалжээ. Судалгааны баг гадаадын хөрөнгө оруулалт нийгэм, эдийн засагт, улсын төсөвт, орон нутагт, өрхөд хэрхэн нөлөөлж байгаад хариулт хайжээ. Манай сайт судалгааны багийн зөвшөөрөлтэй энэхүү судалгаанаас зарим онцлох мэдээллийг цувралаар хүргэж байна.
Макро эдийн засаг дахь хөрөнгө оруулалтын нөлөө
Монгол Улсын нийт хөрөнгө оруулалт сүүлийн хорин жилд 60 дахин, 2010 оноос тав дахин өсчээ. Тодруулбал, 1990 онд нийт хөрөнгө оруулалт 4.4 тэрбум төгрөгтэй тэнцэж байсан бол 2022 онд 21.2 их наяд төгрөг болж өссөн байна. Нийт хөрөнгө оруулалтаа задалбал, 60.1 хувь гадаадынх, 22.5 хувь дотоодын хувийн хэвшлийнх, 17.4 хувь төсвийн хөрөнгө оруулалт эзэлж байгаа аж. Өөрөөр хэлбэл, манай улсын нийт хөрөнгө оруулалтад гадаадын хөрөнгө оруулалтын нөлөө их гэсэн үг.