Иран, Оман хоёр Ормузын хоолойн усан тээврийн шинэ зохицуулалтын талаар хэлэлцэж байгаа ч олон улсын тээврийн компаниуд болон АНУ уг саналыг хэрэгжүүлэхэд хүндрэлтэй гэж үзэж байна.

Дэлхийн газрын тосны тээврийн хамгийн чухал гарц болох Ормузын хоолойн ирээдүйн зохицуулалт дахин олон улсын анхаарлын төвд орлоо. Иран, Оман хоёр усан замын хөдөлгөөнийг шинэ хэлбэрээр зохицуулах хувилбар дээр ажиллаж байгаа боловч уг санаачилга нь олон улсын тээврийн салбар, даатгагчид болон АНУ-ын эсэргүүцэлтэй тулгараад байна.

Reuters агентлагийн мэдээлснээр, хэлэлцэж буй хувилбарын дагуу Иран Ормузын хоолойгоор Персийн булан руу нэвтрэх худалдааны хөлөг онгоцны хөдөлгөөнд илүү их хяналт тавих боломжтой болох юм. Харин Оман навигацийн зохицуулалтад хамтран оролцох саналтай байгаа аж. Гэхдээ талууд эцсийн гэрээ байгуулснаа албан ёсоор зарлаагүй бөгөөд олон чухал асуудал шийдэгдээгүй хэвээр байна.

Хэлэлцээний гол маргаан нь дамжин өнгөрөх төлбөр юм. Reuters-ийн эх сурвалжуудын мэдээлснээр Иран ачааны үнийн 5–7 хувьтай тэнцэх хэмжээний төлбөр авах санал гаргасан бол Оманы хувьд илүү бага хэмжээний шимтгэлийн хувилбар яригдаж байна. Харин АНУ Ормузын хоолой нь олон улсын усан зам хэвээр байх ёстой бөгөөд ямар нэгэн заавал төлөх төлбөр ногдуулахыг дэмжихгүй гэсэн байр сууриа илэрхийлжээ.

Мөн олон улсын далайн даатгалын байгууллагууд ийм төлбөр төлсөн тохиолдолд даатгалын хамгаалалт хүчингүй болох эрсдэлтэй талаар анхааруулсан байна. АНУ-ын хориг арга хэмжээ хүчин төгөлдөр байгаа нөхцөлд тээврийн компаниуд төлбөр төлөх нь хууль эрх зүйн эрсдэл дагуулж болзошгүй гэж салбарынхан үзэж байгаа аж.

Ормузын хоолойгоор дэлхийн далайгаар тээвэрлэгддэг газрын тосны ойролцоогоор тавны нэг, мөн их хэмжээний шингэрүүлсэн байгалийн хий дамжин өнгөрдөг. Тиймээс энд гарч буй аливаа өөрчлөлт нефтийн үнэ, далайн тээврийн зардал, дэлхийн санхүүгийн зах зээлд шууд нөлөөлөх боломжтой.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар одоогийн хэлэлцээ нь бүс нутгийн хурцадмал байдлыг бууруулах дипломат оролдлого боловч бүх талын зөвшилцөлгүйгээр хэрэгжих магадлал бага байна. Иймээс хөрөнгө оруулагчид болон эрчим хүчний зах зээл Иран, Оман, АНУ-ын дараагийн мэдэгдлийг анхааралтай ажиглаж байна.