Ураны хөрөнгө оруулалтын гэрээнд гарын үсэг зурж, Монгол Улс уран олборлож эхлэхээр боллооУраны хөрөнгө оруулалтын гэрээнд гарын үсэг зурж, Монгол Улс уран олборлож эхлэхээр боллоо
Нийтэлсэн 2025 оны 1 сарын 17
Монгол Улсын Засгийн газар БНФУ-ын “Орано майнинг” компанитай ураны төслийн хөрөнгө оруулалтын гэрээнд гарын үсэг зурлаа.
Гэрээнд гарын үсэг зурах ёслолын ажиллагаанд Монгол талаас Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ, Шадар сайд Т.Доржханд, С.Амарсайхан, ЗГХЭГ-ын дарга Н.Учрал, Сангийн сайд Б.Жавхлан, Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Ц.Туваан, "Эрдэнэс Монгол" компанийн гүйцэтгэл захирал С.Наранцогт, Францын талаас Бүгд Найрамдах Франц Улсын Европ, гадаад хэргийн сайдын дэргэдэх Гадаад худалдаа, хилийн чанад дахь франц иргэдийн асуудал эрхэлсэн сайд Лурон Сэн Мартай, "Орона" группийн гүйцэтгэх захирал Никола Мас, “Бадрах энержи” компанийн гүйцэтгэх захирал Марк Мелеард нар оролцож гарын үсэг зурлаа.
Л.Оюун-Эрдэнэ: Хамтарсан Засгийн газар ийнхүү гурав дахь том төслөө хөдөлгөж чадлаа
Сэтгүүлч М.Булган нь iToim.mn сайтад 2015 оноос ажиллаж байна. Улс төр, нийгмийн чиглэлээр мэдээ, мэдээлэл бэлтгэдэг.
Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл ?
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ хэлэхдээ
“Эрхэм хүндэт монголчуудаа, олон улсын хөрөнгө оруулагчдаа. Өнөөдөр Монгол Улс Франц улстай ураны төсөлд хамтран ажиллах хөрөнгө оруулалтын гэрээнд гарын зүсэг зурлаа. Энэ гэрээ бол Монгол Улс гуравдагч хөрш оронтойгоо хийж буй хоёр дахь хөрөнгө оруулалтын гэрээ гэдэг утгаараа түүхэн ач холбогдолтой юм. Монголын за бол андгай хэмээх эцэг дээдсийн маань үг байдаг. Энэ бол монголын парламенттай нээлттэй мэтгэлцээнээр хэлцэл хийх, хаялбар биш ч нэгэнт хэлцэл хийсэн бол эрх зүйн хувьд тогтвортой гэсэн агуулга юм. Монгол Улсын Засгийн газар УИХ-аараа батлуулсан гэрээгээ дагаж мөрдөх болно. Энэхүү хөрөнгө оруулалтын гэрээг байгуулахад улс төрийн бүхий л дэмжлэгийг үзүүлсэн Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалан, эрхэм парламентын гишүүд, зөвшилцсөн парламентад суудалтай улс төрийн намын дарга нар, эрдэмтэн судлаач нартаа Засгийн газрын нэрийн өмнөөс гүн талархал илэрхийлж байна. Хамтарсан Засгийн газар ийнхүү гурав дахь том төслөө хөдөлгөж чадлаа. Энэ төсөл нийгэм, эдийн засгийн ач холбогдлын хувьд олон улсад монголын хөрөнгө оруулалтын орчныг цоо шинээр ойлгуулж, гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт тэр дундаа цэвэр эрчим хүчний хөрөнгө оруулалтын их сэргэлтийг авчрах эхлэл цэг болж чадна гэдэгт итгэлтэй байна.
Энэ төсөл Францын тусгаар тогтнолд хувь нэмэр оруулах болно
Франц Улсын Европ, гадаад хэргийн сайдын дэргэдэх Гадаад худалдаа, хилийн чанад дахь франц иргэдийн асуудал эрхэлсэн сайд Лурон Сэн Мартай хэлэхдээ "Эрхэмсэг ноён Ерөнхий сайд аа, хатагтай, ноёд оо, миний хувьд томилогдсоноосоо хойш анх удаа гадаадад хийж буй аялалаараа Та бүхэнтэй уулзаж байгаа нь нэр төрийн хэрэг байна. Гарч буй энэ жил Монгол Улсын хувьд ч, Франц Улсын хувьд ч, манай хоёр улсыг холбож буй энэ сайхан харилцааны хувьд ч маш эерэг нөхцөл байдалд эхэлж байна. 2025 он бол бидний хамтын амжилт, бахархалын жил байх болно гэж бодож байна.
2023 оны тавдугаар сард Франц Ерөнхийлөгч Эммануэль Макроны Монгол Улсад хийсэн анхны айлчлалыг хэрэгжүүлсэн. Мөн оны аравдугаар сард Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Парист хариу айлчлал хийсэн. Манай хоёр улсын Ерөнхийлөгч нарын хоёр талын харилцаанд оруулсан эрчим нь үр дүнгээ өгсөн.
Дээрх айлчлалуудаас хойш хоёр жилийн дотор бид хоёр орны хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 60 жилийн ойг тэмдэглэж байна. Хоёр жилийн дотор хоёр талын харилцаанд шинэ эрч хүч өгөх, шинэ агуулгаар баяжуулах түүхэн хэлэлцээрт гарын үсэг зурж байна.
Энэхүү хэлэлцээрийн цар хүрээ төдийгүй манай хоёр улсын хувьд стратегийн томоохон ач холбогдолтой учраас түүхэн гэж байгаа юм. Зууч-Овоо орд нь дэлхийн 10 томоохон ордын нэг. Энэ орд нь Монголыг дэлхийн ураны зах зээлд томоохон шинэ тоглогч болгоно. Энэ орд Дорноговь аймаг, Монгол Улсын эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд чухал түлхэц үзүүлнэ.
Энэхүү гэрээ нь манай эрчим хүчний хангамжийг баталгаажуулснаар Францын тусгаар тогтнолд хувь нэмэр оруулах болно. Манай хоёр улсын харилцаа ямар гүнзгий түвшинд очиж байгааг харуулах өөр нотолгоо хэрэггүй биз ээ.
Бидний харилцаа холбоо нь дан ганц ашиг сонирхол биш гэдэг нь харагдаж байна. Энэ юу гэсэн үг вэ гэхээр, бид ямар сорилтуудыг даван туулах ёстой вэ гэдгийг нэгдмэл байдлаар ойлгож байна гэдэгт би итгэлтэй байна. Бид тогтвортой, нүүрстөрөгчгүй шийдлүүдийг дэмжих замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг тэмцэж, хамтын ажиллагаагаа төрөлжүүлэх, хараат байдлаа хамтран бууруулах гэсэн нийтлэг хүсэл эрмэлзэлтэй юм. Бид цаашид бүх төрлийн харилцаагаа гүнзгийрүүлж, худалдаа, хөрөнгө оруулалтаа бэхжүүлж, харилцан ашигтай байдлаар хоёр ард түмний сайн сайхны төлөө, тус тусын тусгаар тогтнолынхоо төлөө хамтран ажиллах хүсэл эрмэлзэлтэй юм.
Дэлхий дээрх өрсөлдөөн их ширүүн болжээ. Бидэнд хүчтэй түншүүд хэрэгтэй. Франц Улс Монгол Улсын “гуравдагч хөрш” гэдгээрээ бахархдаг. Бид энэ төслийн бүх үе шатанд та бүхэнтэй хамт байж, хамгийн сайн мэддэг, чаддаг зүйлсээ санал болгох болно.
Францын туршлага, ноу-хау нь эрчим хүчний шилжилт, нүүрстөрөгчийг бууруулах, биологийн олон янз байдлыг хамгаалах чиглэлээрх танай хүлээлтэд нийцэх болно.
Ноён Ерөнхий сайд аа, Монгол Улсын сайд, Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарг аа, энэ гэрээ амжилттай боллоо. Энэ гэрээ нь мөн ирээдүйн төлөөх амлалт юм. Манай худалдааны эргэлт 10 жилийн хугацаанд 4 дахин өсч, бидний хамтын ажиллагаа чухал салбарууд руу хүрээгээ тэлэх болно. Ирэх жилүүдэд бид илүү их амжилт гаргах болно. Бидэнд ийм хүч чадал, хүсэл эрмэлзэл бий. Төслийг амжилттай дуусгахад итгэл үзүүлж, шийдвэрлэгээр дэмжлэг үзүүлсэн Та бүхэнд баярлалаа. Бид энэ түншлэлээ улам бүр баяжуулан тэтгэнэ гэдэгт та бүхэн итгэлтэй байж болно" гэлээ.
Төслийг хэрэгжүүлж эхэлснээр монголын ард түмэн 5 орчим тэрбум ам.долларын ашиг авчрах бөгөөд Баялгийн санд 44 сая ам.долларыг шууд шилжүүлж орон нутгийн иргэдийн боловсрол, эрүүл мэнд, нийгмийн хөгжилд зарцуулах боломж бүрдэнэ. Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийн дагуу уг төслийн үр ашиг төсөл хэрэгжиж эхэлсэн цагаас Хуримтлалын сангийн иргэдийн хадгаламжийн дансанд шууд төвлөрч эхэлнэ" гэлээ.
Гэрээнд гарын үсэг зурснаар Монгол, Францын хамтарсан компани Дорноговь аймгийн Улаанбадрах суман дахь Зөөвч-Овоо ураны ордыг олборлож эхлэх юм.
Төслийг Монгол, Францын хамтарсан “Бадрах Энержи” ХХК, "Орано Майнинг С.А.С" компани хэрэгжүүлнэ.Уг төслөөс Монгол Улс 51 хувийн ашиг шууд хүртэнэ гэдгийг ажлын хэсгийнхэн хэлж буй. Хоёр улсын ажлын хэсэг нийт 18 удаагийн хэлэлцээ хийж, гэрээний төслөө боловсруулсан.
Монгол Улсад 192.2 мянган тонн ураны нөөц бүртгэгдсэн нь дэлхийн ураны нөөцийн гурван хувийг бүрдүүлж, нөөцийн хэмжээгээр дэлхийд 10-т эрэмбэлэгдэж буй. Харин “Бадрах Энержи” ХХК- ийн олборлолт явуулах Зөөвч-Овоо орд нь дэлхийд сүүлийн 20 жилд илэрсэн 10 том ураны ордын нэг бөгөөд жил бүр 2500 тонн уран экспортлох тооцоолол бий.