Тамхины хяналтын тухай хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийг УИХ-аар хэлэлцэхтэй холбогдуулж багш, эцэг, эхчүүдийн төлөөлөл мэдээлэл хийлээ. Судалгаагаар монголчуудын 28 хувь нь тамхи татдаг нь батлагджээ. Тухайлбал, 2023 оны тамхидалтын тархалтыг 2019 онтой харьцуулахад 10 хувиар нэмэгдсэн, эмэгтэйчүүдийн тамхидалт дөрөв дахин нэмэгджээ. Мөн тамхи татах нас гурван насаар залуужсан аж.

Түүнээс гадна сүүлийн жилүүдэд манай улсад тамхи, ялангуяа шинэ төрлийн электрон болон халаадаг тамхины хэрэглээ өсөж, импорт нэмэгдэн хяналтгүй зарагдах болсон. Үүнтэй холбоотой өсвөр насныхны дунд электрон тамхины хэрэглээ уламжлалт тамхины хэрэглээнээс давж,  13-17 насны  дөрвөн сурагч тутмын нэг нь электрон тамхи татаж байна гэх судалгаа гарчээ.

НЭМҮТ-ийн захирал Л.Баттөр: Нэгдүгээрт, янжуур болон электрон тамхи нь хавдар үүсгэгч бодисуудыг агуулж байдаг. Хоёрдугаарт, янжуур болон электрон тамхинд донтсон хүмүүс хар тамхи болон бусад донтуулагчийг хэрэглэх эрсдэлтэй гэсэн судалгаа бий. Амт, үнэр бол тамхи үйлдвэрлэгчдийн ирээдүйн хэрэглэгч, худалдан авагчаа бэлдэж байгаа халхавч маск юм. Тамхины хяналтын тухай хууль удахгүй батлагдаж иргэдийнхээ эрх ашгийг хамгаална гэдэгт итгэж байна.

Баянгол дүүргийн 40-р сургуулийн нийгмийн ажилтан: Сургуулийн орчинд электрон тамхины хэрэглээ их байгаа. Иймд 2023 онд "Сургууль дээрээ электрон тамхи тамхинаас гарах хэрэгсэл мөн үү" гэдэг асуулга явуулахад ахлах ангийн 200 гаруй хүүхдийн бараг 50 хувь нь “Ер нь тамхинаас гаргана эсвэл мэдэхгүй” гэж хариулт өгсөн. Мөн эрүүл мэнд, санхүүгийн хувьд электрон тамхи ямар хор нөлөөтэй талаар сурагчдын мэдлэг хомс байсан. Тэгэхээр бид электрон тамхины мэдээллийг нэмэгдүүлэхээр 2023 оноос үе шаттай сургалтуудыг явуулсан. Үүний үр дүнд 2025 онд электрон тамхины хэрэглээний талаар харьцангуй мэдээлэлтэй болж, нэг нэгэндээ хяналт тавьдаг болсон. Хүүхдүүдээс электрон тамхи хурааж аван эцэг эхчүүдэд нь өгөхөд тамхи биш, хориглох заалт байхгүй гэх хандлагыг ч гаргаж байсан тохиолдол бий.  Электрон тамхийг зохицуулсан хууль байх ёстой. Ингэснээр өсвөр насны хүүхдүүдийг тамхинаас гаргах, хяналт тавих боломж бүрдэнэ.

Нийслэлийн 39-р сургуулийн нийгмийн ажилтан Н.Батхишиг: Өсвөр үеийнхнээс гадна тавдугаар ангийн сурагч хүртэл ахаасаа авсан, ангийнхаа найзуудад сонирхуулна гэж электрон тамхи хэрэглэж байгаа тохиолдол гарсан. Урьдчилан сэргийлж мэдээлэл өгч байгаа ч хүүхдүүдийн үзгийн саванд баллуур, харандаа шиг хэрэгсэл болоод явж байна. Шаардлага тавья гэвч бидэнд хуулийн зохицуулалт алга.

УНТЭ-ийн уушги, харшлын төвийн их эмч н.Содгэрэл: Дэлхийд тамхинаас болж жилд найман сая гаруй хүн нас бардаг. Түүнээс 1.2 сая хүн нь дам тамхидалтын улмаас нас барсан гэсэн тооцоолбор байдаг. Уушгины өвчнөөр өвчилж байгаа болон улаан хоолой, төвөнхийн, ходоодны хавдар гээд эдгээрийг тус бүрд нь судалж үзэх ёстой байгаа. Тамхи татдаг хүмүүсийн 40-50 хувьд нь дээрх өвчлөл тохиолдож байна. Уушгины архаг бөглөрлөөр өвдөж байгаа хүмүүсийн 60-70 хувь нь тамхи татдаг. Гуурсан хоолойн багтраа өвчнөөр өвдөж байгаа хүмүүсийн 30 хувь нь тамхи татдаг. Уушгины хавдраар өвдөж байгаа хүмүүсийн 70-80 хувь нь тамхи татдаг гэсэн судалгаа бий. Тэгэхээр тамхи ямар хор хөнөөлтэй гэдгийг мэдэж байгаа мөртлөө үүнийг зохицуулж чадахгүй байгаа нь эмч бидний хувьд харамсалтай байна. Урьдчилан сэргийлэх боломжтой зүйлээ урьдчилан сэргийлье гэж уриалмаар байна.

Эцэг, эхчүүдийн төлөөлөл Н.Оюунчулуун: Электрон тамхи янжуур тамхи шиг үнэргүй болохоор эцэг, эхчүүд мэдэхгүй өнгөрөх тохиолдол олон гарах боллоо. Хүүхдийнх нь бие дээр хор уршиг нь гарсны дараа л мэдэж байна. Мөн электрон тамхины ямар нэгэн хуулийн зохицуулалт байхгүй болохоор инфлүүнсерүүд хаа хамаагүй маш их сурталчилж байна. Үүнийг нь хараад хүүхдүүд зах хязгааргүй хэрэглэдэг боллоо. Тэгэхээр янжуур болон электрон тамхинд хатуу хуулийн заалт хэрэгтэй байна.

Агаарын бохирдол судлаач н.Дэлгэрзул: Янжуур болон электрон тамхи аль аль нь агаарт хортой бодисуудыг ялгаруулдаг. Үндсэн хуульдаа бид эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах эрхтэй гэж заасан. Гэтэл гадаа агаарын бохирдол ийм байхад дотор орчинд агаарын бохирдол үүсгээд байвал бидний эрүүл мэндэд илүү хор нөлөөтэй. Янжуур тамхи татаж буй хүн утааныхаа 80 хувиар өөрийгөө хордуулаад, 20 хувийг дотоод орчны агаарын бохирдол руу цацдаг. Электрон тамхи татаж буй хүн 30 хувийг уушги руугаа оруулаад, 70 хувийг нь агаар луу цацдаг. Янжуур болон электрон тамхи хоёулаа тоосонцрын бохирдол ялгаруулдаг. Аль ч тамхийг дотоод орчинд татахыг хориглох нь зөв.