Хүйтний эрч чангарахтай зэрэгцэн томуу, томуу төст өвчний тархалт нэмэгдэж, эмнэлгүүдийн ачаалал эрс өсөж байна. Монгол Улс одоогоор томуугийн улирлын идэвхжилийн түвшинд шилжээд байгаа юм. Энэ удаагийн томуу хүүхдүүдийг олон хоногийн турш ядрааж, өндөр халуурах, гүйлгэх, суулгах, бөөлжих зэрэг шинж тэмдгээр хүчтэй илэрч байгаа аж.
Томуугийн дэгдэлт огцом өссөн энэ үед эмнэлгүүдийн нөхцөл байдал ямар байгааг сурвалжлахаар бид Чингэлтэй дүүргийн Нэгдсэн эмнэлгийн хүүхдийн тасгийг зорилоо. Тус эмнэлгийн 4, 5 дугаар давхарт байрлах хүүхдийн тасгаар ороход эмч, сувилагч нарын завгүй байдал шууд мэдрэгдэв. Ажлын өндөр ачааллаас шалтгаалан эмч нарын хэн нь ч яриа өгөх боломжгүй байгаагаа хэлсэн бөгөөд зарим нь жижүүрээсээ буугаад гэртээ харьж ч амжаагүй, хонож ажилласан талаар учирласан юм. Тасгийн нөхцөл байдал үнэхээр хүнд байв. Өрөө тасгуудад ор хүрэлцэхгүй болсон тул коридорт нэмэлт орнууд байрлуулжээ. Коридороор дүүрэн бяцхан хүүхдүүдээ тэврээд хэвтэхээс өөр аргагүйд хүрсэн хүүхдүүдээ сахиж буй ээжүүдийн дүр зураг угтлаа. Эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж буй хүүхдүүд, тэдний эцэг эхчүүдтэй ярилцаж, газар дээрх нөхцөл байдлыг тодрууллаа.
Н.Навчаа: Хүүхдээ сахиад олон хонож байна. Эхэндээ ор олдож байсан ч одоо нөхцөл байдал огцом хүндрээд, коридор дүүрэн хүнтэй болсон. Энд хэвтэж байгаа бараг бүх хүүхэд томуугаар хүндэрч, хатгаатай ирсэн. Манай хүүхэд ч гэсэн 2–3 хоног хөнгөн ханиалгаж байгаад гэнэт хатгаагаар хүндэрсэн болохоор эмнэлэгт хэвтэхээс өөр аргагүй болсон. Одоо эмчилгээ хийлгээд арай дээрдэж байна.
Олон хүүхэд томуугаар өвдөж хэвтээд, энд эмчлүүлж байсан өмнөх хүүхдүүд нь өөр төрлийн өвчин авах тохиолдол их байна. Жишээ нь, манай хүүхэд анх хэвтэхдээ зүгээр л ханиалгаж байсан бол хэвтсэнээс хойш гэдэс нь өвдөж, гүйлгэж, бөөлждөг болчихсон. Энд хэвтэж байгаа хүүхдүүд ихэвчлэн 7–8 хонож байна.
Манай хүүхэд хоёр настай. Ханиалгаад хэдхэн хонож байхад нь ЭХЭМҮТ дээр очиж үзүүлтэл хатгаа болсон байна гээд энд ирсэн. Сүүлийн хоёр хоногт их гүйлгэж, бөөлжиж байсан ч өнөөдөр арай гайгүй болоод эмнэлгээс гарах гэж байна. Ер нь энд байгаа бүх хүүхэд шахуу хатгаатай, бөөлжиж, суулгаж байна.
Д.Сараа: Бид хоёрт ор байхгүй, коридорт хэвтэхээр болсон. Өчигдөр орой эмнэлэгт ирсэн. Энд хүүхдүүдийн шинж тэмдэг янз бүр байна зарим нь суулгаж, зарим нь бөөлжиж байгаа. Хатгаатай хүүхдүүд хэд хонож байгаад гарахыг хэлж мэдэхгүй юм.
Манай хүүхэд ой есөн сартай. Эхлээд ханиалгаад, хоолонд дургүй болж, нойрмоглоод унтаад байсан. Харин өчигдрөөс хойш байнга бөөлжиж, өчигдөр өглөө босоод орой 01:00 цагт эмнэлэгт ирэх хүртлээ 10 гаруй удаа бөөлжсөн. Энд ирээд дусал тариа хийлгэсэн. Одоо бол коридорт хэвтэж байна. Маргааш эсвэл нөгөөдөр ор гарвал өрөөнд шилжинэ гэсэн.
Б.Солонго: Эмнэлэгт өнөөдрөөс эхлэн хэвтэж байна. Би 11 настай. Ханиад маань их хүндэрч, гэртээ хэсэг эмчилгээ хийлгэж байсан ч сайжраагүй тул эмнэлэгт хэвтэхээр ирсэн. Хатгаа болчихоогүй ч ханиад их хүнд байсан. Халуураад 39–40 хэм хүрээд буулгүй хэд хоносон. Эхлээд эмчид үзүүлэхэд гэрээр эмчлүүлж болно гэсэн ч халуун огт буухгүй байсан учраас ахиад үзүүлээд хэвтэх шаардлагатай болсон. Эмнэлэгт ирэхэд ор байхгүй байсан тул коридорт хэвтэж байна. Эмч нар хатгаа биш учраас 2–3 хоногийн дараа гарна гэж хэлсэн.
хэмээн Чингэлтэй дүүргийн эмнэлгийн хүүхдийн тасагт эмчлүүлж байгаа хүүхэд, сахиурууд бидэнтэй сэтгэгдлээ хуваалцсан юм.
Энэ жилийн томуу өмнөх жилүүдтэй харьцуулахад илүү богино хугацаанд хүндэрч, өндөр халуурлаар илэрч байна. Өмнө нь хүүхдүүд ихэвчлэн 38 орчим хэм халуурдаг байсан бол энэ жил 40–40.6 хэм хүртэл халуурах тохиолдол олширчээ. Ийм өндөр халууралт бага насныханд илүү хүчтэй илэрч байгаа тул эцэг эхчүүд цаг алдалгүй эмчид хандах нь чухал байна. Хий болон үргэлжилсэн ханиалга, маш өндөр халууралт, хоолой идээлэх, бие янгинаж өвдөх, хоолны дуршил буурах зэрэг шинж тэмдгүүд зонхилон ажиглагдаж байна.
Эрүүл мэндийн байгууллагад нийт 281,624 хүн хандсанаас 14,308 нь томуу, томуу төст өвчнөөр оношлогдсон бөгөөд энэ нь амбулаторийн үзлэгийн 5.1 хувийг эзэлж байна. Өмнөх долоо хоногоос 0.8 хувь, өнгөрсөн оны мөн үеэс 1.4 хувиар бага үзүүлэлттэй байна. Өвчлөгсдийн 34.4 хувь (4908) нь Улаанбаатарт, 65.6 хувь (9400) нь орон нутагт бүртгэгджээ.
Хэвтэн эмчлүүлж буй нийт 7084 өвчтөнөөс 1342 буюу 18.9 хувь нь амьсгалын замын цочмог хүнд халдварын улмаас эмчлүүлж байна.
Үүний 44.3 хувь (594) нь Улаанбаатарт, 55.7 хувь (748) нь орон нутагт байгаа бөгөөд энэ үзүүлэлт өмнөх долоо хоногоос 0.5 хувь, өнгөрсөн оны мөн үеэс 2.3 хувиар буурчээ. Томуу, томуу төст өвчлөлд өртөгсдийн 79.2 хувь нь 15 хүртэлх насны хүүхэд бөгөөд тэдний 51.8 хувь нь тав хүртэлх насныхан байна. Мөн амьсгалын замын цочмог хүнд халдвараар хэвтэн эмчлүүлж буй хүмүүсийн 80.6 хувь нь 15 хүртэлх насны, тэдний 65.1 хувь нь тав хүртэлх насны хүүхэд байна.
Аравдугаар сард нөхцөл байдал харьцангуй тогтвортой байсан бол арваннэгдүгээр сараас өвчлөл эрчимтэй өсжээ. Жишээлбэл, нэг өрхийн эмнэлэг есдүгээр сард 2000 гаруй, аравдугаар сард 3000 гаруй үзлэг хийсэн бол арваннэгдүгээр сарын 17-нд хийсэн үзлэгийн үеэр 32 хүүхдийн 21 нь томуу, томуу төст өвчтэй байсан байна. Эмч нарын хэлж буйгаар энэ жилийн томуу өмнөх улирлаас илүү хурдан хүндрэх хандлагатай бөгөөд халууралт илүү өндөр хэмжээнд хүрч байна. Өмнө нь 38 орчим хэмтэй халуурдаг байсан бол энэ жил хүүхдүүдийн халуун 40–40.6 хэм хүртэл нэмэгдэж байгаа аж. Иймд эцэг эхчүүд дээр гарсан шинж тэмдэг хүүхдэд нь илэрсэн бол эмчид хандах шаардлагатайг анхааруулж байна.
